و در برخى روايات طين قبر حسين وارد است كه ظاهرش حلال بودن آنچه است كه از قبر آن حضرت گرفته شود ، و چون روشن است كه اين براى هميشه ممكن نيست زمين نزديك بدان از هر طرف در آن داخل است و مؤيد آنست تعبير به طين حائر در خبرى و بتحديد تا 70 ذارع در ديگرى و به 10 ميل در بعض اخبار - پايان .
2 - شرائط اخذ تربت كه در برخى اخبار شرائط بسيار ذكر شده از غسل و نماز و دعاء و وزن مخصوص و چنانچه به زودى در كتاب مزار آيند ان شاء اللَّه ، ولي چون اكثر اخبار وارده در اين باره تهى از ذكر اين شرائط و آدابند ظاهر آنست كه آنها براى كمال فضل و اثر بخشى باشند نه شرط حليت چنانچه مشهور ميان اصحابست .
محقق اردبيلى - ره - گفته : اخبار جواز خوردن تربت امام حسين عليه السّلام براى شفاء بسيار است و مورد اتفاق اصحاب است ، و آيا شرط اخذ آن دعاء و خواندن
إِنَّا أَنْزَلْناهُ
است ؟ ظاهر برخى اخبار كتب مزار اينست بلكه با شرائط ديگر تا اينكه وارد شده شخصى گفت : من خوردم و شفاء نديدم ، امام عليه السّلام فرمود چنين و چنان كن .
و نيز وارد است كه غسل و نماز مخصوص دارد و بايد به وضع مخصوصى گرفته شود و بسته گردد و با مهرى بنقش مخصوص مهر شود ، و به اندازه مخصوصى گرفته شود . و بسا كه اين آداب براى فزونى و سرعت شفاء باشند نه بطور مطلق ، و مطلقا جائز است چنانچه مشهور است و در كتب مسطور است .
3 - در آنچه براى آن خوردن شود ، شك نيست كه درمانجوئى بدان از بيمارى موجود جائز است گر چه با داروى ديگر هم درمان ميسر باشد ، و ظاهر خصوص بيماريهاى جسمانى است و بسا براى بيماريهائى روحانى هم جائز باشد گر چه مشكل است و اما براى محض تبرك خوردن جائز نيست بتصريح برخى اخبار و عموم برخى ولى در برخى اخبار براى افطار روز عيد فطر و روزه روز عاشوراء تجويز شده و برخى اصحاب بدان فتواى داده و خالى از قوت نيست گر چه احتياط در ترك است مگر مريض باشد و قصد استشفاء كند .
محقق اردبيلى - ره - گفته : بايد قصد استشفاء كند و گر نه حرام باشد و شفا ندهد