شده و جز آب ندارد و خاك و معلوم است كه آب به تنهائى حرام نيست و حرمت حلالى بسبب پيوستن بحلال ديگر بدان معنا ندارد و اگر خاك حرام نباشد نميشود گل حرام شود ، خاك هم جزء زمين است و بايد همه زمين حرام باشد ، و اين دليل مورد تامل است ولى احتياط را ترك مكن - پايان .
من گويم : تفسيرى كه براى خبر كرده جز آنست كه ما ذكر كرديم ، و با احتمال اين وجوه و روشنتر بودن برخى آنها استدلال بدان بدين وجه مشكل است وز آن پس حكم بحرمت جز گل و خاك از اجزاء زمين مانند سنگ و ياقوت و زبرجد و انواع معادن وجهى ندارد ، و آيات و اخبار دلالت دارند بر اينكه اصل در هر چيز حلال بودنست و خبرى در حرمت اين چيزها نرسيده و قياس آنها به خاك باطل است .
و اما آنچه جدا شده كه حلال بودن گل قبر حسين عليه السّلام است ظاهرا خلافى ندارد ولى سخن در شرائط و خصوصيات آنست و ما در اينجا ببرخى از احكام مستفاده از اخبار بدانها اشاره كنيم .
- جايى كه تربت را از آن بر گيرند ، برخى اخبار گل قبر دارد و ظاهرش اخذ از كنارههاى نزديك به خود قبر است ، در برخى طين حائر است و دليل جواز اخذ از همهء حائر حسينى است نه بيرون آن ، در برخى به 20 ذارع مكسر محدود شده كه كمتر از محيط حائر است ، در برخى 25 ذارع آمده از هر سوى قبر و در برخى است كه گل قبر تا 70 ذارع از آن برگرفته شود ، در برخى است كه شفاء بخش است گر چه از فاصله يك ميل باشد ، و در برخى تا 10 ميل از قبر بركت دارد ، و در برخى تا يك فرسخ از چهار سوى قبر و در برخى تا پنج فرسخ از چهار سوى آن .
شيخ و متاخران وى اخبار را حمل بر مراتب فضيلت نموده و همه را تجويز كردند و اين جمع خوبيست ، ولى براى خوردن احواط اكتفاء به همان يك ميل بلكه 70 ذارع است و هر چه نزديكتر باشد احواط و افضل است .
اردبيلى - طيب اللَّه تربته - گفته : آنچه از حكم حرمت بيرونست مشهور همان تربت حسين عليه السّلام است ، و هر چه تربت بر آن صدق كند مباح باشد و مستثنى است ،
بحار الأنوار (ج54) (آسمان و جهان) (فارسى) — صفحة 135
مساهمون: العلامة المجلسي
ص١٣٥