و زائرين مؤمن ، و آنها كه براى امتحان گدائى ميكنند ، آنان كه دست بدل مصيبت زده ميكشند و دعاگويان به روزه داران ، و آنان كه به روى روزه دار تشنه دست ميكشند و به او مژده ميدهند و آنان كه در حائر حسين عليه السّلاماند و زائران را بدرقه كنند و بيمار آنها را عيادت كنند و بدعايشان آمين گويند ، آنان كه وسوسه شياطين را از مؤمنان دفع كنند و مانند آنها در اخبار بسيار است .
اين بنا بر اينكه خلق در اينجا بمعنى مخلوق است و اگر معنى مصدرى دهد يعنى آنان كه بآفرينش مردم گماشتهاند اشاره است به آنچه در اخبار بسيارى وارد است كه خدا را دو فرشته خلاق است و چون خواهد كسى را آفريند بدانها فرمان دهد و از آن خاك كه خدا در قرآنش فرموده « از آن شما را آفريديم و در آن شما را باز گردانيم و بار ديگر از آن شما را برآوريم ، 55 - طه » برگيرند و آن را با نطفه جا گرفته در رحم خمير كنند و گويند : پروردگارا چه آفرينى ؟ و خدا آنچه خواهد بدانها وحى كند ( الخبر ) .
« رحمت فرست بر آنها روزى كه هر كس آيد » و اين اشاره است كه اين حكم جز سائق و شهيد را هم شامل است و فرشتهها در روز قيامت كارهاى بزرگى دارند ، و يا اينكه در اين روز بفرشتهها نياز هست ، با او است سائق و شهيد » دو فرشتهاند كه يكى او را بمحشر براند و ديگرى گواه كردار او است ، و گفته يكى است كه هر دو كار را مىكند ، و گفتهاند : سائق نويسنده بديها و شهيد نويسندهء نيكيها ، و گفتهاند ، سائق خود او است و گواه اندام و كردارش ، و بسا مقصود كمتر شماره است كه با هر كسى است .
يا مقصود جنس است ، زيرا در اخبار آمده كه نيكان را هزارها فرشته بدرقه كنند ، و بهمراه اشرار هم بعضى بيش باشند براى عذاب سختتر ، و گواهان از فرشته در اكثر اخبار بيش از يكى است ، دعاء براى مزيد پاكى فرشتهها كه خود معصوم از گناهند ممكن است بما برگردد ، جواد در نامهاى خدا آن كس است كه
بحار الأنوار (ج54) (آسمان و جهان) (فارسى) — صفحة 199
مساهمون: العلامة المجلسي
ص١٩٩