قطع و سكت نيز به جاى يكديگر استفاده مىشده است « 1 » و كمكم با تدوين اين علم و تأليف كتابهاى مجزا ، هريك از اين اصطلاحات در معناى خاصى به كار رفتهاند .
معناى اين اصطلاحات بنابر آنچه ابن جزرى آورده ، عبارت است از :
قطع يعنى اتمام قرائت و منتقل شدن از قرائت به حالت و كار ديگرى غير از قرائت .
وقف يعنى قطع صوت در كلمهاى از قرآن و تجديد نفس جهت ادامه قرائت .
سكت يعنى قطع صوت در زمانى كوتاهتر از وقف بدون تجديد نفس . « 2 »
اما ابتدا را ( تقريبا ) در همان معناى لغوى به كار بردهاند ؛ يعنى آغاز تلاوت در ابتدا يا بعد از وقف .
كاربرد ريشههاى « وقف » و « به دو » در قرآن :
از كلمات داراى ريشههاى « وقف » و « به دو » در قرآن ، موارد زير به كار رفته است :
ريشه « وقف » : انعام : 27 ، 30 ؛ سبأ : 31 ؛ صافات : 24
ريشه « به دو » : اعراف : 29 ؛ توبه : 13 ؛ يونس : 4 ، 34 ، 34 ؛ يوسف : 76 ؛ انبياء :
104 ؛ نمل : 64 ؛ عنكبوت : 19 ، 20 ؛ روم : 11 ، 27 ؛ سجده : 7 ؛ سبأ : 49 ؛ بروج : 13 .
منشأ وقف و ابتدا :
وقف و ابتدا از جمله علوم قرآنى است كه همزمان با نزول قرآن و در زمان حضرت رسول اكرم صلّى اللّه عليه و آله مطرح و مورد توجه بوده است .
اقوالى از بزرگان صحابه در اينباره وجود دارد كه تنها به يك مورد از كتاب المكتفى بسنده مىكنيم :
هامش
( 1 ) - النشر فى القراءات العشر ، ج 1 ، صص 240 - 239 . وى در صفحات بعد ، به ميزان سكت و اختلاف در آن و مواضع سكت در قرآن اشاره كرده است .
( 2 ) - همان .