مىشود جوانتر از زنون وده سال از وى كوچكتر بوده . « 1 » أو همان كسى است كه در حملهء پريكلس آتني به ساموس فرماندهى سپاه آنجا را بر عهده داشته ودر يك نبرد دريايى سپاه پريكلس را به سختى شكست داده وآتنيان را أسير وبرده ومحكوم ساخته است . « 2 » بجاست يادآور شويم كه مردم ساموس دستنشاندهء پادشاه إيران بودند وهمانگونه كه دربارهء رابطهء هراكليتوس با پادشاه ودربار إيران ياد شد ، حكماى ساموس نيز احتمالا با دربار إيران ومخصوصا مغان إيراني رابطهء دوستانه داشتهاند .
برخى معتقدند كه وى در مباني فلسفي خود با استادش اختلاف داشته ودر مقام انكار خلأ ( اعتقاد برمانيدس ) اثبات مىنموده كه وجود ، در زمان ومكان لا يتناهى است « 3 » . از وى نقل شده است كه اگر چنانچه ادراك حسّى ما به ما در شناخت أشياء جهان درست مىگويد وحقيقت را به ما مىنماياند ، پس بايد ادراك نخستين ما همواره صحيح وتغييرات ودگرگونيهاى ديگر أشياء بايد خلاف حقيقت باشد ، وچون تغييرات موجودات حقيقت دارد پس نتيجة مىشود كه ادراكات حسى ما دقيق وصحيح نيست وما موجودات را نه مىبينيم ، ونه مىشناسيم . « 4 » ونيز « وجود حقيقي ، هم أزلي است وهم ابدى ، زيرا اگر حادث باشد بايد از عدم ، وجود حاصل شود ( كه محال است ) ، وچون حادث نباشد قديم وأزلي است وابدى خواهد بود ( زيرا حقيقت وجود به نقيض خود بدل نمىشود ) وچون حدوث نداشته ، زوال هم نخواهد داشت » ونيز « وجود ابدى وسرمدي مستلزم كمال وبىنقصى است وبايد نامتناهى باشد » « 5 »
هامش
( 1 ) تاريخ فلسفه ، أميل بريه ، ص 83 ( فارسي ) .
( 2 ) حيات مردان نامى ، پلوتارخوس ، ج 1 ، ص 449 ( فارسي ) .
( 3 ) همان .
( 4 ) سير حكمت يونان ، ورنر ، ص 27 ( فارسي ) .
( 5 ) متفكران يوناني ، گمپرتس ، ص 188 ( فارسي ) .