يعنى مردم اين واقعيت را بهصورت تفصيلى و گسترده نمىدانند ، هر چند فطرت آنها مسئله را بهصورت مجمل دريافت كرده است .
تا مردم به چيزهايى كه به ايشان دادهايم كفر ورزند ، پس هر چه مىتوانيد بهرهمند شويد كه به زودى خواهيد دانست . « 1 »
در خشكى و دريا به واسطهء كارهايى كه مردم بهدست خود انجام مىدهند فساد پيدا شده ، تا خدا نتيجهء پارهاى از كارهاشان را به ايشان بچشاند ، باشد كه بازگردند . « 2 »
خدا به زودى بهجاى شما عدهاى به دنيا خواهد آورد كه دوستشان دارد و آنها خدا را دوست دارند ، نسبت به مؤمنان فروتن و در برابر كافران ، با عزّت باشند ، در راه خدا جهاد كنند و از سرزنش هيچ ملامت كنندهاى نترسند . « 3 »
ما در كتاب زبور پس از يادآورى ، نوشتهايم كه زمين را بندگان شايستهء من به ارث مىبرند . « 4 »
عاقبت از آن تقواست . « 5 »
اينها و امثال آن ، آياتى است كه به ما مىگويد : اسلام سرانجام بهطور كامل ظهور خواهد كرد و بر سراسر جهان حاكم خواهد شد .
عدهاى مىگويند : هر چند اسلام موقعى و تا اندازهاى ظهور و طلوعى داشته و روزهاى غلبه و ظهور اسلام ، حلقهاى از سلسلهء تاريخ بوده كه آثار خود را در حلقههاى بعدى بروز داده و تمدن حاضر آگاهانه يا ناآگاهانه بر اين سلسلهء تاريخى
هامش
( 1 ) .« لِيَكْفُرُوا بِما آتَيْناهُمْ فَتَمَتَّعُوا فَسَوْفَ تَعْلَمُونَ »روم ، آيهء 34
( 2 ) .« ظَهَرَ الْفَسادُ فِي الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ بِما كَسَبَتْ أَيْدِي النَّاسِ لِيُذِيقَهُمْ بَعْضَ الَّذِي عَمِلُوا لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ »روم ، آيهء 41
( 3 ) .« فَسَوْفَ يَأْتِي اللَّهُ بِقَوْمٍ يُحِبُّهُمْ وَ يُحِبُّونَهُ أَذِلَّةٍ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ أَعِزَّةٍ عَلَى الْكافِرِينَ يُجاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَ لا يَخافُونَ لَوْمَةَ لائِمٍ »مائده ، آيهء 54
( 4 ) .« وَ لَقَدْ كَتَبْنا فِي الزَّبُورِ مِنْ بَعْدِ الذِّكْرِ أَنَّ الْأَرْضَ يَرِثُها عِبادِيَ الصَّالِحُونَ »انبياء ، آيهء 105
( 5 ) .« وَ الْعاقِبَةُ لِلتَّقْوى ». طه ، آيهء 132