فصلى در تناسب آيات :
شيخ شمس الدين بن الصائغ كتابى تأليف كرده كه آن را إحكام الرّأى فى أحكام الآى ناميده ، در آن گفته : بدانكه مناسبت در لغت عرب أمرى است مطلوب ، كه به خاطر آن أحيانا با قواعد مخالفت مىشود . وى گفته : و من أحكامى را كه براى رعايت تناسب در آخر آيات واقع شده پيگيرى كردم بر بيش از چهل حكم است يافتم . يكى : مقدم داشتن معمول ، يا بر عامل ، مانند : ( أَ هؤُلاءِ إِيَّاكُمْ كانُوا يَعْبُدُونَ ) « 1 » ، گويند : و از همينگونه است : ( وَ إِيَّاكَ نَسْتَعِينُ ) « 2 » ، يا بر معمولى ديگر كه حقش آن بود مقدم شود ، مانند : ( لِنُرِيَكَ مِنْ آياتِنَا الْكُبْرى ) « 3 » هرگاه « الكبرى » را مفعول « نرى » إعراب كنيم ، و يا بر فاعل مانند : ( وَ لَقَدْ جاءَ آلَ فِرْعَوْنَ النُّذُرُ ) « 4 » ، و از همينگونه است مقدم داشتن خبر كان بر اسم آن ، مانند : ( وَ لَمْ يَكُنْ لَهُ كُفُواً أَحَدٌ ) « 5 » . دوم : مقدم داشتن آنچه در زمان متأخر است ، مانند : ( فَلِلَّهِ الْآخِرَةُ وَ الْأُولى ) « 6 » كه اگر رعايت فاصله نبود « الاولى » مقدم مىشد ، مانند فرمودهء خداوند : ( لَهُ الْحَمْدُ فِي الْأُولى وَ الْآخِرَةِ ) « 7 » . سوم : مقدم نمودن فاضل بر أفضل ، مانند : ( بِرَبِّ هارُونَ وَ مُوسى ) « 8 » و سخن دربارهء آن گذشت .