تخطي إلى المحتوى الرئيسي

خراسان و سيستان ( سفرنامه كلنل ييت به ايران و افغانستان ) ( فارسى ) — صفحة 318

مساهمون:

ص٣١٨
بنا گرديد . نوشته‌اى كه در آن هست تاريخ 1666 م . را نشان مىدهد . صحنى كه به اين مسجد باز مىشود 54 متر طول و 5 / 49 متر عرض دارد . اين مسجد به سال 1642 م . تعمير و مرمت گرديده است . در جوار حضرت رضا ( ع ) چند شخصيت مهمّ و قابل ذكر نيز دفن شده‌اند كه تاريخ فوت آنها مربوط به دوره‌هاى جديد است . صنيع الدوله اضافه مىكند كه آرامگاه شيخ بهايى در گوشهء جنوب غربى حرم مطهر واقع است و در نوشته‌اى با حروف طلايى كه بالاى مرقد وى قرار دارد تاريخ 1671 م . به چشم مىخورد . تاريخ دفن افراد ديگرى را كه او ذكر مىكند همگى كمتر از صد سال قدمت دارند . بر روى قبر شاه طهماسب 1576 م « 1 » . اصلا نوشته‌اى به چشم نمىخورد . درآمد آستانه از زمين‌ها و خانه‌هاى موقوفه به نقدى و جنسى در سال به 000 ، 100 تومان يا 000 ، 20 پوند به نرخ امروز مىرسد و بىشك اگر ادارهء اين موقوفات و جمع‌آورى عايدات آنها با دقت بيشترى صورت مىگرفت ، از اين مبلغ نيز فراتر مىرفت . مىگفتند كه خدمتكاران حرم ( خدام ) هركدام بر مقدارى زمين چنگ انداخته و آن را به بهايى خيلى نازل‌تر از آنچه كه ارزش آنهاست اجاره كرده‌اند . تقريبا 95 درصد از درآمد آستانه از زمين‌ها و املاكى كه اشخاص ثروتمند وقف كرده‌اند حاصل مىشود و آنچه از بابت كرايه دفن در محوطهء جوار مرقد دريافت مىگردد بسيار ناچيز بوده و اصلا با اين مقدار قابل مقايسه نيست . آنچه كه در هر سال از عايدات آستانه جمع مىگردد در همان سال نيز خرج مىشود و چيزى از اين بابت كنار گذاشته نشده و ذخيره نمىشود . چه‌بسا در بعضى از سالها مقدارى هم كسر آورده مىشود . تمامى اين امور مالى كلا بدست متولىباشى منصوب از طرف شاه و دو منشى وى است . متولىباشى معمولا ديربه‌دير عوض مىشود . گاهى اوقات وظايف وى با انجام امور مربوط به ايالت خراسان نيز توأم مىگردد و گاهى نيز اينطور نيست و متولىباشى بطور جدا و مستقل به انجام امور محوله مشغول مىشود . نزديك به 20 مجتهد بزرگ در مشهد زندگى مىكنند و قريب به همين تعداد نيز افرادى در ادارهء امور مربوط به آستانه اشتغال دارند . حفاظت ، نگهدارى و نظافت آستانه را هر روزه 5 گروه كشيك عهده دارند ، در هريك از اين گروه‌ها يك سركشيك ، يك
هامش
( 1 ) - اين تاريخ سال جلوس شاه اسمعيل دوم است و به دستور وى جنازه پدرش را به مشهد حمل كردند و در جوار مرقد مطهر امام به خاك سپردند . م .
خراسان و سيستان ( سفرنامه كلنل ييت به ايران و افغانستان ) ( فارسى ) — صفحة 318 | چارلز ادوارد ييت / مهرداد رهبرى / قدرت الله روشنى ( زعفرانلو )