فرمودند : صاحب حق مىتواند بگويد .
حضرت فرمودند : كسى كه بى جهت صاحب حق را معطل كند ، اهانت و تنبيهش جايز است .
2 - استمداد براى جلوگيرى از گناه و اصلاح گنهكار كه اگر با هدف صحيح باشد اشكال ندارد . و اگر هدف صحيح نباشد حرام است .
3 - مسأله پرسيدن . مثلًا مىپرسد : پدرم يا برادرم به من ظلم كرده است . چه كنم ؟
4 - هشدار دادن به مسلمان براى اينكه به خطر نيفتند . يا نصيحت كسى كه مشورت مىكند .
وقتى كه مشاهده مىشود كسى به خطا مىرود بايد مردم را به عيب و نقص او آگاه كرد تا از او پيروى نكنند . و همچنين مثلًا اگر مىبينى مسلمانى مىخواهد سرمايهاش را نزد كسى بگذارد كه كلاهبردار است اينجا آگاه كردن مسلمان از خطر و غيبت كردن كه بگويد : آن شخص كلاهبردار است .
5 - در نقد و بررسى وضعيت راويان حديث و شاهدان .
6 - اگر كسى تظاهر به گناه كند مثلًا علنى روزه مىخورد يا دروغ مىگويد .
پيامبر صلى الله عليه و آله فرمودند : كسى كه پرده حياء را دريد غيبت ندارد .
7 - كسى كه مشهور به لقب اهانتآميز است . مثل ، شل ، كچل ، كور و . . . البته اگر به قصد اهانت نباشد .
8 - شهادت دادن به گناهانى كه حد دارد در حضور قاضى در دادگاه و با شرايط مخصوص .
9 - اگر دو نفر كه گناه كسى را ديدهاند با يكديگر دربارهء آن گناه سخن بگويند .
10 - اگر بشنود كسى غيبت مىكند بايد احتمال دهد كه از موارد جواز غيبت باشد . چون كه منع كردن او باعث اهانت و هتك حرمت او مىشود و اين جايز نيست .
المواعظ العددية — صفحة 493
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٤٩٣