فصل پنجم : رواياتى كه شيعه از اميرالمؤمنين على عليه السلام نقل كرده است
2926 . اميرالمؤمنين على عليه السلام فرمودند : مردم سه دسته هستند : عاقل ، احمق و فاجر . براى عاقل ، دين راه ارتباط با خداست . و بردبارى طبيعت اوست . و تفكر خصلت اوست . اگر از او سؤال شود جواب مىدهد . و اگر سخن بگويد درست مىگويد . و اگر گوش دهد مىفهمد . و اگر خبر دهد راست مىگويد . و اگر كسى به او اطمينان كند وفادار است .
به احمق اگر پيشنهاد خوبى شود غفلت مىكند . و اگر از او بخواهند كار خوب را ترك كند قبول مىكند . و اگر به جهالت دعوت شود مىپذيرد . و اگر خبر دهد دروغ مىگويد . ادراك درست ندارد . و اگر به او علم دين بياموزند در نمىيابد .
فاجر كسى است كه اگر به او اطمينان كنى ، خيانت مىكند . و اگر با او رفاقت كنى باعث زشتى توست . و اگر به او اعتماد كنى خيرخواه تو نيست .
2927 . اميرالمؤمنين على عليه السلام فرمودند : عقل درختى است كه ريشهاش تقوا ، شاخهاش حيا و ميوهاش ورع و دورى از گناه است .
تقوا به سه چيز دعوت مىكند : آموختن دين ، عدم وابستگى به دنيا ، و دلبستگى به خداى متعال .
حياء به سه خصلت دعوت مىكند : يقين ، خوشرفتارى ، و فروتنى .
ورع به سه خصلت دعوت مىكند : راست گويى ، سرعت به كارهاى خير ، و ترك كارهاى شبههناك .