چون اين كار رأى تو را تباه و عقل تو را معيوب مىكند .
2197 . فرزندم ، از چيزهايى كه در مقابل دشمن از آن كمك مىگيرى ، پرهيز از گناه باشد . و حفظ مردانگى و اكرام تو در اين است كه خود را به نافرمانى خداوند رحمن و زشتيهاى اخلاق و اعمال زشت آلوده نكنى . راز خود را پنهان كن . و رفتار خود را نيكو گردان . اگر چنين كنى ، در پناه خدا از اينكه دشمن به راز تو دست يابد يا لغزشگاه تو را بيابد ، ايمن خواهى شد . و از مكر دشمن غافل مشو . در طلب منفعت ، زياد را كوچك شمار . و در ارتكاب زيان ، كم را بسيار بدان .
2198 . فرزندم ؛ با مردم به شيوهاى غير آنها رفتار مكن . و بيش از طاقت بر آنها تحميل مكن . كه هميشه دوست تو ، ياور توست ، و كسى كه بيش از طاقت بر او تحميل كنى ، از تو دورى مىكند . و تو در اين صورت تنها مىگردى و همراهى ندارى كه با تو انس بگيرد و برادرى كه به تو كمك كند ندارى ، در تنهايى بىياور و ذليل مىشوى . از كسى كه عذر ترا نمىپذيرد و تو را حق نمىداند عذر خواهى مكن . و در كارهاى خود يارى مجوى مگر نزد كسى كه در رفع نياز تو پاداش مىخواهد . زمانيكه چنين كسى در رفع نياز تو قدم بردارد مثل رفع نياز خودش تلاش مىكند . چون او بعد از كمك به تو ، سودى در دنياى فانى و بهره و ذخيرهاى در آخرت تو اندخته است ، پس براى تو تلاش مىكند .
[ مراقب باش ] برادران و دوستانى كه بجاى خود مىگذارى و از آنها در كارهايت كمك مىگيرى ، اهل مردانگى و كفاف و ثروت و عفت باشند . بطورى كه وقتى آنها غايبند ، شكر گزار تو باشند . و وقتى تو غايب مىشوى ، به ياد تو باشند .
فرزندم ، اگر كودكى را تربيت كنى ، در بزرگسالى از او سود مىبرى . از تنبلى دورى كن .
و اگر براى بدست آوردن دنيا مغلوب شدى ، مبادا در به دست آوردن آخرت مغلوب گردى .
2199 . فرزندم ؛ زمانى كه با گروهى مسافرت مىكنى ، با آنان زياد مشورت كن . و با آنها بسيار خندهرو باش . اگر تو را دعوت كردند ، قبول كن . اگر از تو كمك خواستند ، به كمك آنها بشتاب . بيشتر از آنها سكوت كن . به آنها نيكى و دعا كن . و از امكانات و مال و توشهء خود به آنها ببخش . و هر گاه آنها پياده مىروند ، تو هم پياده برو . وقتى به كارى مشغول هستند ، تو هم با آنها تلاش كن . سخن بزرگتر از خود را گوش كن . و اگر در بين راه متحيّر شديد ، توقف كنيد . اگر در درستى مسير شك كرديد ، بايستيد و با هم مشورت كنيد . وقتى كه به
المواعظ العددية — صفحة 331
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٣٣١