نهج البلاغة ( فارسى ) — صفحة 1289

مساهمون: خطب الإمام علي ( ع )

ص١٢٨٩

426 - امام عليه السلام ( در بارهء آزمايش مردم ) فرموده است : 1 ( مردم را ) بيازما تا ( آنها را ) دشمن دارى ( چون در ظاهر بيشتر مردم بد نيستند هنگام آزمايش بديشان آشكار مى گردد . سيّد رضىّ « عليه الرّحمة » فرمايد : ) بعضى مردم اين فرمايش را از پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم روايت ميكنند و از آنچه كمك مىكند كه اين فرمايش از امير المؤمنين عليه السّلام مى باشد آنست كه ثعلب بيان كرده ابن اعرابىّ براى ما نقل نمود كه مأمون گفته : اگر نه آن بود كه علىّ عليه السّلام فرموده اخبر تقله يعنى بيازما تا دشمن دارى ، من مى گفتم : اقله تخبر يعنى « مردم را » دشمن دار تا « آنها را » بيازمايى ( اين سخن مأمون از آنست كه دوستى با ديگرى عيب پوش است و چون او را دشمن داشتى ممكن است به حال او چنان كه هست پى ببرى ، ولى براى مردمان پاك سزاوار نيست پيش از آزمايش كسى را دشمن بدارند يا بى جهت سخن مأمون به كار دنيا طلبان بيشتر مى آيد ، و ناگفته نماند كه أخبر بضمّ باء امر است از خبر الشىّ ء يخبر يعنى آن را از روى آزمايش دانست ، و تقله مضارع مجزوم بعد از امر است ، و هاء براى وقف است از قلاه يقلى مثل رمى يرمى يعنى او را دشمن داشت )