227 - از خطبههاى آن حضرت عليه السلام است ( در بارهء بعضى از صفات خداوند متعال و مدح حضرت رسول صلى الله عليه و آله )
:
قسمت اول خطبه
1 سپاس خداوندى را سزا است كه حواسّ و مشاعر ( كنه ذات و حقيقت ) او را در نمى يابد ، و مكانها او را فرا نمى گيرد ، و ديدهها او را نمى بيند ، و پردهها او را نمى پوشاند ( زيرا درك شدن و فرا گرفته شدن و ديده شدن و پوشيده شدن از لوازم جسم است ) 2 و بوسيلهء حدوث و پديدار شدن آفريدگانش بر قدم و هميشگى و وجود و هستى خود راهنما است ( زيرا مخلوق حادث به قديمى كه او را آفريده باشد نياز دارد و نمى شود او حادث بوده يا قادر و توانا نباشد چون در اين صورت خالقيّت را نشايد ) و مانند بودن مخلوق به يكديگر دليل است بر اينكه مانندى براى او نيست ( زيرا مانند داشتن مستلزم امكان است كه در واجب راه ندارد ، و بيان اين مطلب در شرح خطبهء صد و پنجاه و دوّم گذشت ) 3 خداوندى كه وفا كننده است وعدهء خود را ، و برتر است از اينكه بر بندگانش ستم روا دارد ، و در بارهء آفريدگانش بعدل رفتار مى نمايد ، و حكم خود را بر ايشان از روى راستى و درستى اجراء فرموده است ( آنان را بر وفق حكمت و مصلحت آفريده و احكام تكوينيهّ و تكليفيهّ را از روى عدل و درستى بر آنها تعيين نموده ) 4 و بحدوث و نو پيدا شدن اشياء بر قدم خود و به ناتوانى كه نشان آنها قرار داده بر توانائى خويش و بنا بود شدن كه از روى ناچارى آنها نگران آن هستند بر هميشگى خود ( از عقول ) استشهاد نموده و گواهى خواسته ( تا حكم كنند كه هر حادثى را آفريننده است و هر ناتوان و نابود شدنى ناقص است و خداوند از حدوث و نقص مبرّى است ) 5 يكى است نه از روى عدد و شماره