و كيش شما دوروئى و آب شهر شما شور و بى مزه است ( براى نزديكى به دريا كه سبب بيماريهاى بسيار سوء مزاج و فساد معده و غيره گردد و بر اثر آن بلادت و كند فهمى و خستگى توليد شود ) ( 3 ) و هر كه در ميان شما اقامت كرده در گرو گناه خود بوده ( زيرا يا از جهت همنشينى با شما مرتكب گناه شده و يا شما را از گناه باز نداشته و در هر دو صورت خود را به گناه خويش گرو داده است ) و كسى كه از ميان شما بيرون رفته رحمت پروردگارش را درك كرده ( زيرا از كيفر گناه ميان شما ماندن رهائى يافته ) ( 4 ) گويا من مى بينم مسجد شما را مانند سينهء كشتى ( كه در آب فرو رفته ) خداوند متعال از بالا و پائين اين شهر عذاب فرستاده ( از بالا باران و از پائين طغيان آب دريا ) كه هر كه در آن بوده غرق شده است . ( 5 ) و در روايت ديگر آمده ( كه حضرت فرمود ) به خدا سوگند شهر شما غرق خواهد شد و مسجد آن را مانند سينهء كشتى مى بينم ( كه در آب فرو رفته ) يا مانند شتر مرغى كه بر سينه خوابيده . ( 6 ) و در روايت ديگر وارد شده ( كه فرمود مى بينم مسجد را كه در آب فرو رفته ) مانند سينهء مرغى در ميان دريا .
( و گفتهاند كه پس از اين واقعه ، بصره دو بار غرق شد ، اوّل در زمان خلافت القادر باللهّ دوّم در زمان القائم بأمر اللّه و همهء آن شهر را آب گرفت مگر كنگرههاى مسجد جامع آن را كه در بلندى واقع گشته بود ، و نقل شده كه در آخر اين خطبه حضرت مردم بصره را دلدارى داده فرمود مقصود من آن بود كه از اين سخنان پند گيريد و ديگر بار بر امام زمان خود قيام نكنيد ) .
14 - از سخنان آن حضرت عليه السلام است مانند آنچه را كه ( در مذمت بصره و اهل آن ) بيان كرده مى فرمايد :
( 1 ) زمين شهر شما نزديكست به آب ( دريا ) و دور از آسمان ( زيرا در نشيب واقع است ، يا آنكه بواسطهء اخلاق رذيله رحمت الهى از شما دور است ) ( 2 ) عقلهاى شما سبك و حلم و بردبارى شما در غير موضع استعمال مىشود ( چنان كه مصالح امر دنيا و دين خود را بدست زنى داده از شترى پيروى نموديد ) ( 3 ) پس ( بر اثر سبكى عقل و