او است آفريننده و اختراع كنندهء خلائق بى سابقه و مانند ( يا از عدم و نيستى بوجود و هستى آورنده ) و ( پس از فناء و نابودى آنها ) وارث ايشان و باقى و برقرار ، او است معبود خلائق و روزى دهنده آنها ، خورشيد و ماه در طلب رضاى او ( بر طبق اراده و حكمتش ) سير ميكنند و هر تازهاى را كهنه و هر دورى را نزديك مى گردانند ( با سير آنها مدّت عمر هر چيز بسر آمده زائل و نابود گردد ) ( 3 ) روزى خلائق را قسمت كرده و آثار و كردار و عدد نفسها و خيانت چشمها ( از روى پنهانى يا برمز و اشاره نگاه كردن ) و آنچه در سينههاى آنان پنهان است ( فكر و انديشه مى نمايند ) و جاى استقرار و محلّ آنها را در رحم مادران و ظاهر شدنشان ( به دنيا آمدن ) تا آخر كار ايشان را دانسته ( بجزئى و كلّى حالات آنها از ابتداء تا انتهاء دانا ( 4 ) او است خداوندى كه در عين وسعت و رحمت خود عذابش بر دشمنان سخت است و در عين سختى عذاب ، رحمتش دوستداران را فرا گرفته ( هيچ امرى او را از امر ديگرى باز نمى دارد ) مسلّط است بر هر كه بخواهد بر او غلبه جويد و هلاك مىكند كسى را كه با او مخالفت كند ، و خوار مىكند كسى را كه از او دورى كند ، و غالب است بر كسى كه با او دشمنى ورزد ، ( 5 ) كفايت مىكند هر كه را كه بر او توكّل نمايد ( هر كه كار خود را به او واگذارد امر دنيا و آخرت او را انجام مىدهد ) و بهر كه از او ( چيزى ) در خواست كند ، عطاء مى فرمايد ، و هر كه به او قرض دهد ( از مال خود در راه او انفاق نمايد ) قرض خويش را اداء خواهد فرمود ( در دنيا و آخرت به او عوض مىدهد ، و اينكه از انفاق در راه او به قرض تعبير شده براى آنست كه بدانيم انفاق در راه خدا عوض دارد ، چنان كه قرض مستلزم اداء پرداخت است ) و پاداش كسى كه او را شاكر و سپاسگزار باشد خواهد داد . ( 6 ) بندگان خدا ، خودتان را ( در دنيا به ميزان عدل ) بسنجيد ( در راه راست قدم نهاده از خدا و رسول پيروى كنيد ) پيش از آنكه ( در آخرت به ميزان عمل ) سنجيده شويد ، و به حساب خويش رسيدگى كنيد ( از كارهاى زشت پشيمان شده توبه نمائيد ) پيش از آنكه حساب شما را وارسى نمايند ( كه چاره نداشته باشيد ) و نفس بكشيد ( تا زنده هستيد فرصت را از دست ندهيد ) پيش از تنگ شدن و گرفتن راه گلو ( رسيدن مرگ ) و فرمان ببريد پيش از آنكه شما را به خشونت و زور ( به آخرت ) ببرند ، ( 7 ) و بدانيد كسى كه از خويشتن كمك و يارى نشود ( خداوند او را مساعدت و همراهى ننمايد و قوهّء عاقلهء او را بر نفس اماّرهاش غلبه و توانائى ندهد ) تا اينكه از جانب خود پند دهنده و جلو گيرنده ( از
نهج البلاغة ( فارسى ) — صفحة 226
مساهمون: خطب الإمام علي ( ع )
ص٢٢٦