36 - از خطبههاى آن حضرت عليه السلام است كه در ترسانيدن اهل نهروان فرموده .
( نهروان اسم موضعى است در كنار نهرى در راهى كه به كوفه نزديك است سمت صحراى حروراء ، و حروراء نام قريهايست نزديك كوفه ، و اينكه خوارج نهروان را حروريهّ مى نامند از جهت اين است كه اجتماع ايشان براى مخالفت با امير المؤمنين در آن صحرا بوده است ، و سبب جنگ حضرت با خوارج نهروان آنست كه چون در جنگ صفّين كارزار بر معاويه و اصحابش سخت شد مخصوصا در ليلة الهرير كه سى و شش هزار نفر از هر دو لشگر كشته شد ، و هرير الكلب در لغت زوزه كشيدن سگ را گويند ، و روبرو شدن دليران را در كارزار به آن تشبيه مى نمايند ، خلاصه بامداد آن شب معاويه بدستور عمرو ابن عاص حيله به كار برده فرمان داد تا لشگريان پانصد قرآن بر سر نيزهها كرده جلو لشگر حضرت آورده فرياد كردند : اى مسلمانان كارزار دمار از روزگار عرب بر آورد و اين همه مخالفت بنياد قبائل ما و شما را بر انداخت ، بياييد تا بكتاب خدا باز گشته به آنچه ميان ما حكم كند رضاء داده دست از مخالفت برداريم ، اين حيلهء ايشان مؤثّر شد و لشگر عراق از آن سخنان متردّد گشته در جنگ سستى
نهج البلاغة ( فارسى ) — صفحة 119
مساهمون: خطب الإمام علي ( ع )
ص١١٩