وآنچه دخل در هيئت كلمات قرآنيه دارد ، مراعاة قواعد صرف ونحو است كه بر طبق أسلوب عربى است وآنچه را در علم تجويد مقرّر داشتهاند وموجب سهولت أداء كلمه بر زبان شود ومتعارف در سخن گفتن عربان فصيح باشد ، از قبيل مدّ لازم ، يعنى كشش دادن صوت در تكلّم به واو ساكن ما قبل مضموم ، وياء ساكن ما قبل مكسور ، والف ، در صورتي كه بعد از هر يك از اين سه حرف همزه باشد ( مثل سوء ، جاء وجئ ) ويا سكون لازم ، چنان كه بعد از آنها مدغم ومدغم فيه باشد ، ويا عارض مثل سكون حاصل از جهت وقف در مثل ولا الضّالّين كه التقاء الف ولام ساكنين مثال سكون لازم ، وياء ونون ساكن مثل سكون عارض . وكشيدن صوت به اندازهاى باشد كه اظهار دو حرف موقوف بر آن است وموجب آسانى وسبكى اداى كلمه بشود كه حركات به منزلهء ابعاض حروفند ، انتقال از كسره به يا واز ضمّه به واو ممدودتين موجب اداى آن دو واظهار دو حرف ساكن شود ، به خلاف مدّ دادن مثل قول وبيع به فتح قاف وباء .
واندازهء لازم از مدّ ، به مقدار دو الف است ، نه بيشتر ، يعنى آن قدر كه صدق بر مدّ طبيعي يك الف نمايد ، به جهت اين كه عرب در مقام تكلّم چندان فرقى ميان جاء وقال نمىگذارد .
واشباع نمودن ضمّههاى ضمير در جايى كه حرف پيش از آن يا بعد از آن ، ساكن نباشد ؛ يعنى سير نمودن ضمّه را تا اين كه مثل واو أداء شود در مثل معه ، ربّيون ،
وَلَمْ يَكُنْ لَهُ كُفُواً أَحَدٌ
؛ به خلاف موردى كه پيش از هاء يا بعد از آن ، ساكن باشد ، مثل منه ، وله الملك .
ولازم است از وقف به حركت اجتناب شود ، وترك وصل به سكون هم مرغوب است .
ومناسب است نون ساكنه وتنوين را در شش حرفى كه در لفظ يرملون است ، ادغام نمايند كه موجب تخفيف است به استثناى اين چهار كلمه : دنيا ، بنيان ، صنوان ، قنوان وچون در ادغام لازم است حرف اوّل ساكن وغير مدّ باشد ، پس چنان كه سكون حرف اوّل از غير لحاظ ادغام باشد ، ادغام صغير نامند ، متماثلين باشند در يك كلمه ، مثل : واتّقوا يوما ، يدرككم يا در دو كلمه باشند ، مثل : فاضرب به ، وإنّا إليكم مرسلون ، يا متقاربين باشند در يك كلمه ، مثل : « أحطت وأردتم » ، يا در دو كلمه ، مثل : « قد تبيّن ، إذ دخلوا » ، وچنان چه متحرك بود واز جهت ادغام ساكن كنند ، ادغام كبير گويند ؛ در كلمهء واحده باشند ، مثل : أمدّكم يا در دو كلمه ، مثل : « تأمرونّي وأتحاجّوني » .