رسالهء بيان نافع در تفسير آيهء شريفهء
يا أَيُّهَا النَّاسُ اعْبُدُوا رَبَّكُمُ الَّذِي خَلَقَكُمْ
بسم اللّه الرّحمن الرّحيم الحمد للّه ربّ العالمين والصلاة والسلام على خاتم الأنبياء والمرسلين محمّد وآله الطاهرين وبعد ، چون از جمله آيات قرآنيه كه مرشد به راه حق ومشتمل بر دعوت به خداپرستى است ، اين آيهء شريفه در سورهء مباركهء بقره است :
يا أَيُّهَا النَّاسُ اعْبُدُوا رَبَّكُمُ الَّذِي خَلَقَكُمْ وَالَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ
« 1 » ، به ضميمهء آيهء ديگرى هم كه موصول به آن آية ومحتوى است بر اتمام حجّت بر نزول قرآن از جانب خداوند ، به بيان تهديدآميز مخبر از پيش آمد ناگوار براي منكرين بعد از تماميت حجّت بر آن ، به خاطر اين حقير ( احمد آشتيانى ) رسيد مختصرى در بيان آيتين مذكورتين تحرير نمايم :
وچون اين خطاب مستطاب قرآني اختصاص به افراد محدود دو گروه مخصوصى نداشت وروى سخن با كساني است كه غالب آنان مردمان خودسر ، نادان ، بىراهبر بودند ، در آغاز كلام فرموده : اى مردم ! يعنى اى مردم دور افتاده از راه حق وروش ورفتار پسنديدهء دانشمندانه كه حضرت پروردگار وخداوند منّان شما را به يك قوّهء شريفهء عقلانيه وموهبت ستوده ، مرتبهء شامخهء انسانية از حيوانات سبع درنده وبهائم چرنده امتياز داده وافتخار بخشيده ، وشما بىدانشهاى تيره بختان قدر اين امتياز وبرترى را ندانسته وفقط به مقتضاى طبع بهيميت ، به هر چه مورد ميل حيواني وشهوت نفساني مشوب به ظلم بر زيردستان وتعدّى بر ديگران باشد ، عمل مىنمائيد ، ودر ظلمت جهل ونخوت كبر فرو رفته واز شيوهء مرضيّهء عاقبتانديشى ومواسات ومساعدت با زيردستان دورى نموده ومحروم ماندهايد ،
هامش
( 1 ) . بقره ( 2 ) آيهء 21 .