كه قرآن را بين خود حكم قرار دهيم ( در خواستشان را پذيرفتيم ، زيرا ) كسانى نبوديم كه از كتاب خدا رو گردان باشيم ( و از حكم او پيروى ننمائيم ) و خداوند سبحان ( هم در قرآن كريم س 4 ى 59 ) فرموده : يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللّهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ يعنى اگر در چيزى با يكديگر نزاع و دشمنى داشته باشيد ( براى اصلاح آن ) به خدا و رسول ( قرآن و سنّت ) مراجعه نمائيد ، در نزاع و دشمنى رجوع به خدا اينست كه طبق كتاب او حكم كنيم و رجوع برسول اينست كه سنّت و طريقهء او را پيش گيريم ، ( 4 ) پس اگر از روى راستى در كتاب خدا حكم شود ( بخواهند واقع آن را بيان كنند نه از روى تفسير به رأى و تأويل نادرست ) ما ( امام عليه السّلام و ائمهّء بعد از آن حضرت ) به آن حكم ( امامت و خلافت ) از همهء مردم سزاوارتريم ( زيرا در قرآن كريم س 10 ى 35 مى فرمايد : قُلْ هَلْ مِنْ شُرَكائِكُمْ مَنْ يَهْدِي إِلَى الْحَقِّ قُلِ اللّهُ يَهْدِي لِلْحَقِّ أَ فَمَنْ يَهْدِي إِلَى الْحَقِّ أَحَقُّ يعنى آيا كسى كه به راه حقّ راهنما باشد براى متابعت و پيروى سزاوارتر است يا كسى كه راه نيافته مگر آنكه راهنمائى شود ، پس چه شده شما را كه هر دو را برابر دانستهايد و چگونه در اين امر حكم مى كنيد . و در س 39 ى 9 مى فرمايد : أَمَّنْ هُوَ قانِتٌ آناءَ اللَّيْلِ ساجِداً وَ قائِماً ، يَحْذَرُ الْآخِرَةَ وَ يَرْجُوا يعنى آيا دانايان و نادانان برابر هستند ، خردمندان بر اين امر آگاهند . پس طبق حكم قرآن چون ما راهنماى بحقّ و داراى همهء دانشها هستيم بايد امام و پيشوا باشيم ) و اگر به سنّت رسول خدا حكم شود ما از مردم به آن حكم اولى مى باشيم ( زيرا پيغمبر اكرم در غدير خمّ و سائر اوقات به امامت و خلافت مرا نصب و تعيين فرموده ، خلاصه ، ما به حكومت حكمين تن نداديم مگر آنكه طبق قرآن و سنّت حكم نمايند نه آنكه به هواى نفس سخن گفته هر كارى بخواهند انجام دهند ) . ( 5 ) و امّا اينكه مى گوئيد چرا ميان خود و ايشان ( اهل شام ) در تحكيم مهلت دادى ( تا كار به اينجا رسيد ، مى بايستى در آن روز يا در آن هفته بفرمائى تا در كتاب خدا نظر كرده حكم آن را ظاهر سازند ، پاسخ اين است كه ) مهلت دادم تا جاهل تحقيق كند و عالم استوار باشد ، و شايد خدا امر اين امّت را در اين متاركه و مداراة اصلاح فرمايد و ( براى اينكه ) راه نفس بر ايشان گرفته نشود ( براى بدست آوردن حقّ
نهج البلاغة ( فارسى ) — صفحة 388
مساهمون: خطب الإمام علي ( ع )
ص٣٨٨