124 - از سخنان آن حضرت عليه السلام است در ترغيب اصحاب خود بجهاد ( و تعليم آداب و رسوم جنگ ) :
( چون در كارزار با دشمن روبرو شديد ) ( 1 ) پس زره دار را جلو قرار دهيد و بى زره را در عقب ، و دندانها را بر هم فشار دهيد ( در جنگ ثبات قدم داشته سختيها را به خود هموار نمائيد ) زيرا استقامت در جنگ شمشيرها را از سرها بيشتر دور مىكند ( تحمّل سختيهاى كارزار از هر تدبيرى براى بدست آوردن فتح و فيروزى بهتر است ) ( 2 ) در اطراف نيزهها پيچ و خم داشته باشيد ( موقعى كه نيزه بر دشمن فرود مى آوريد خود را كوتاه و بلند كنيد ، يا در موقعى كه دشمن نيزه به طرف شما حواله مىكند خود را دور نمائيد ) زيرا زدن نيزهها به اين طرز مؤثّرتر است ( از فرود آوردن آنها بدون پيچ و خم ، يا آنكه در مقابل كمتر اصابت مىكند ) ( 3 ) و چشمها را پائين اندازيد ( بهر طرف نگاه نكنيد ) زيرا چشم پوشاندن سبب بسيارى قوّت قلب و آرامى دلها ( و نترسيدن از دشمن ) است ، ( 4 ) و صداها را خاموش كنيد ( غوغاء و هياهو بر پا ننمائيد ) زيرا متانت و آرامى ( از هر چيز ) خوف و ترس را زودتر دور مىكند ( چون ترسوها در كارزار هو و جنجال ميكنند و دليران سخن نگفته كار خويش انجام مى دهند ) ( 5 ) و پرچم خود را از جاى حركت نداده دورش را خالى نكنيد ( كه موجب شكست لشگر خواهد شد ، چون همه متوجهّ پرچم مى باشند ) و آن را بدست هر كس ندهيد مگر به دلاوران و كسانى كه شما را از هر پيش آمد بدى مانع ميشوند و از آنچه كه حفظ و نگهدارى آن لازم است دفاع مى نمايند ( و البتهّ چنين كسانى پرچم از دست نمى دهند مگر اينكه ظفر يافته يا كشته شوند ) ( 6 ) زيرا كسانى كه بر بلاها و سختيها ( ى جنگ ) شكيبا هستند آنانند كه به اطراف پرچم دور زده آن را از راست و چپ و عقب و جلو نگهدارى مى نمايند ، از آن عقب نمى افتند كه ( به دشمن ) تسليم نمايند ، و بر آن پيشى نمى گيرند كه آن را تنها گذارند . ( 7 ) بايد مرد ( در كارزار ) از دشمنى كه با او روبرو مىشود دفاع نمايد ، و ( پس از مغلوب نمودن يا كشتن او ) برادر ( همكار ) خود را يارى كند ، و نبايد دشمن خويش را رها كرده بسوى برادرش توجهّ دهد تا با دشمن برادر همدست شده ( او را از ميان برداشته ) باتّفاق آهنگ او كنند ( 8 ) و سوگند به خدا اگر از
نهج البلاغة ( فارسى ) — صفحة 384
مساهمون: خطب الإمام علي ( ع )
ص٣٨٤