ج ) توبه كردن از توبه
توبه از توبه در وقت صفا است زيرا براساس آيهء :
« وَ تُوبُوا إِلَى اللَّهِ جَمِيعاً أَيُّهَا الْمُؤْمِنُونَ »
توبهكننده هم طبق اطلاق اين آيه با لفظ « جميع » در زمرهء مومنان است فلذا توبه در اينجا موجب مىشود كه انسان به ياد گناه نيفتد و اين مغاير وقت صفاست .
لطائف اسرار توبه
لطائف و ظرائفى در اسرار توبهنهفته است كه خواجه بزرگوار آن را در سه چيز مىداند :
الف ) لطيفه اول
و لطائف اسرار التوبه ثلاثة اشياء :
اوّلها : ان تنظر الى الجناية و القضية ، فتعرف مراد اللّه فيها اذ خلّاك و اتيانها فانّ اللّه عزّ و جل انّما يخلى العبد و الذنب لاحد معنيين ، احدهما : ان يعرف عزته فى قضائه ، وبّره فى ستره و حلمه فى امهال راكبه و كرمه فى قبول العذر منه و فضلّه فى مغفرته و الثانى : أن يقيم على عبده حجه عدله . فيعاقبه على ذنبه بحجّته .
اولين لطيفه آن است كه عبد گنهكار بين گناه و حكم آن نظ ر اندازد يعنى نسبتى كه بين نوع گناه و حكم شرعى آن در دنيا و آخرت وجود دارد و در اين رابطه منظور خداى تعالى را بشناسد كه مراد او از رها كردن عبد در گناه چه بوده است . در اينجا خواجه بزرگوار دو معنى را افاده كرده است :
1 . علت اينكه خدا بندهاش را با گناه تنها گذاشته است منظورش شناساندن اقتدار خويش در اجرا كردن مجازات و احسان خويش در پوشاندن گناه و بردبارى خويش در مهلت دادن به او و كرم و بزرگوارى خويش در قبول عذر او و فضل خود در مغفرت و آمرزش است .
2 . از اينكه انسان در گناه كردن آزاد است مراد همان آزادى ذاتى و فطرى است كه نسبت به كار خوب و بد على السويه است يعنى عين ثابت او ، هم اقتضاى كار خوب و هم اقتضاى كار بد را مىكند و در هر دو حال ، خداوند با ترازوى عدل خويش آنانا را جزا