باب عزم
قال الله تعالى :
فَإِذا عَزَمْتَ فَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ .
« 1 » خداى متعال مىفرمايد : زمانى كه تصميم گرفتى جدى باش و بر خدا توكل كن .
تعريف عزم
العزم تحقيق القصد طوعا او كرها .
عزم عبارت است از آنكه عبد از روى علاقه يا از روى كراهت ، نيت خود را تحقق بخشد .
چون قصد ، همان نيت انجام كار و عزم نقطهء شروع آن است ، در اين صورت قصد نمىتواند از روى كراهت باشد . اما اگر قصد را به داعى حق در دل عبد نسبت دهيم و كراهت را به نفس كه در آغاز دل را همراهى نمىكند ، مشكل مرتفع مىشود .
و هو على ثلاث درجات :
عزم داراى سه درجه است :
الدرجة الاولى : اباء الحال على العلم ، لشيم برق الكشف و استدامة نور الأنس ، و الاجابة لاماتة الهوى .
درجهء اول عزم ، ظهور حالى است كه عبد را از چارچوب شريعت به حوزهء طريقت منتقل مىكند و اين حال را سه نشانه است :
الف ) تجلى برق كشف را انتظار داشتن .
ب ) پيوسته نور انس را طلب نمودن .
ج ) دعوت از انگيزهاى كه هوى و هوس را مىميراند . « 2 »
هامش
( 1 ) . آل عمران / 159 .
( 2 ) . در توضيح « الاجابة لامانة الهوى » آقاى على شيروانى مىگويد : برخى از سالكان آنگاه كه مشرف بر كشف