باب رغبة
قال الله تعالى :
يَدْعُونَنا رَغَباً وَ رَهَباً
« 1 » . و با رغبت و بيم ما را مىخوانند .
شأن نزول آيه استجابت دعاى حضرت زكريا جهت اعطاى فرزند پسر از سوى خداست .
تعريف غبة :
الرّغبة الى الحقّ بالحقيقة من الرّجاء ، و هو فوق الرجاء ، لأنّ الرجاء طمع يحتاج الى تحقيق ، و الرغبة سلوك على التحقيق . رغبت به سوى حق ، يكى از مدارج بالاى مقام رجاست ، چرا كه رجاء ، اميدى است كه هنوز به تحقق نرسيده است ولى رغبت حركت اميدوارانهاى است كه محقق شده است .
رغبت نشانهء كمال رجاء است و مقام سالكانى است كه به سوى مقصد در حركتند درحالىكه رسيدن به آن را نزديك مىدانند . رجاء اميدى است كه تا حصول نتيجه راه درازى دارد ، اما سالك در مقام رغبت حركت كرده و در راه است و رسيدن به نتيجه را دور از دسترس نمىداند . اشتياق در افراد زيادى وجود دارد ولى همراهى آن را با اجتهاد در افراد كمى مىتوان سراغ گرفت . راغب به كسى مىگويند كه علاوهبر اشتياق اجتهاد نيز مىنمايد .
« وَ إِلى رَبِّكَ فَارْغَبْ »
« 2 »
ويژگى رغبت ، « رهبت » است . در رهبت ، ترس نيز هست . خوف ، جوهر حيات قلب آدمى است . لذا همهء پيامبران اين دو ويژگى را دارا بودند .
حضرت على عليه السّلام در توصيف آن بزرگواران مىفرمايد :
و رجل يسارعون فى الخيرات
« 3 » . مردانى كه در انجام نيكىها سرعت مىگيرند .
هامش
( 1 ) . انبياء / 90 .
( 2 ) . انشراح / 8 .
( 3 ) . نهج البلاغه ، حكمت 91 .