تخطي إلى المحتوى الرئيسي

وقايع اتفاقيه ( مجموعه گزارشهاى خفيه نويسان انگليس در ولايات جنوبى ايران از سال 1291 تا 1322 قمرى ) ( فارسى ) — صفحة 459

مساهمون:

ص٤٥٩

سال 1312 وقايع اتفاقيه دار العلم شيراز

از غرهء محرم 1312 مطابق 5 جولاى 1894

قوام الملك دو سه روز است وارد كازرون شده خيال دارد چهار پنج روز در كازرون توقف نمايد . از روزى كه قوام الملك وارد شيراز شده عوض اينكه با مردم بطور مهربانى رفتار نمايد باز بناى كج رفتارى را گذارده اغلبى از دست ايشان در مسجد نو بست نشسته‌اند ، مثل مير محمد كريم خان كلانتر و عباس قلى خان كلانتر اينالو و پسران كلانتر داراب با مباشر داراب و جمعى ديگر ، صريح به آنها گفته كه چرا پارسال خدمت به حكومت كرديد و چرا اغتشاش نكرديد ؟ محض اين خاطر آنها را مىخواست اذيت كند فرار كرده در مسجد نو بست نشسته‌اند ، و امير آقا خان پسرزادهء رضا قلى خان عرب كه پارسال تمام ايل عرب سپردهء او بود و پيشكش به سركار و الا ركن الدوله داده او را گرفته حبس كرده‌اند . در ايلات خمسه هم اغتشاش كلى است ، محصل نواب و الا عين الملك هم هرجا مىرود كتك مىخورد و مراجعت مينمايد ، اعتنايى به عين الملك ندارند . ديگر آنكه ميانهء حاجى سيد على اكبر و امام جمعه بر سر ملك موقوفه نزاع است ، ديروز چندين سيد و طلبه حاجى سيد على اكبر فرستاده در خانهء آن كسى كه متولى موقوفه بوده متولى را زده و فحش زياد به امام جمعه داده‌اند ، و به جهت امام جمعه پيغام فرستاده كه تو زنديق هستى قتل تو بر همهء علما واجب است . چونكه امام جمعه و خانوادهء امام جمعه خيلى هرزه و بىناموس در آنها هست و ابدا حلال و حرام نمىكنند و پسران امام جمعه تماما به هرزگى و عمل غير مشروع مشغول بودند و اين اوقات هرزگى و شرارت آنها بيشتر از پيش شده است و اهل فارس از حركات امام جمعه و اولادان او به صدا آمده‌اند ، دور نيست اين اوقات بلوايى بر سر امام جمعه بكنند چونكه تمام خلق شيراز از دست آنها در اذيت هستند . ديگر آنكه حضرت و الا ركن الدوله وارد قم شده‌اند ، بايد تا سيزده صفر وارد شيراز شوند . ديگر آنكه نرخ اجناس از قرار سابق است ولى روز بروز در تزايد است . ديگر آنكه اين اوقات در بيرونها خيلى اغتشاش است ، اغلب آدم ميكشند ، مال مردم را خيلى مىبرند ، دادرسى هم نيست بلكه هرجا آدم حكومت مىرود او را ميزنند و جواب ميكنند . حقيقت حكومت بيعرضه‌اى است ، اگر به همين منوال باشد خيلى كارها سست خواهد شد . ديگر آنكه از قرار اخبار تلگرافى حضرت و الا ركن الدوله تا دو روز ديگر به اصفهان مىرسد احتمال دارد تا اول ماه صفر به شيراز وارد شوند .