تخطي إلى المحتوى الرئيسي

وقايع اتفاقيه ( مجموعه گزارشهاى خفيه نويسان انگليس در ولايات جنوبى ايران از سال 1291 تا 1322 قمرى ) ( فارسى ) — صفحة 453

مساهمون:

ص٤٥٣
مىخواستند ، هرچه كرد چاره‌پذير نشد ، شب هنگام فرار كرد . از قراريكه مىگويند از راه يزد و بيراهه به طرف طهران رفته ، از جانب عين الملك محمود خان سركردهء سوارهاى شاهسون را بچاپارى عقب نصير الملك فرستاده‌اند كه مشار اليه را بگردانند ، ولى مشكل است به او برسد . از قرار مذكور قريب چهل هزار تومان هم به مردم مقروض است . ديگر آنكه گندمهايى كه مبشر السلطنه از جناب نظام السلطنه خريده بود ساعد السلطنه به حكم سركار و الا تماما را خريده كه به خبازان بدهد . به قدر نان پانزده روز شهر است . ديگر آنكه ملخ از خارج و بيرونها مىآورند ، هر روزى قريب هزار من ملخ مىآورند و نواب عين الملك از قرار يك من يكصد دينار پول به آنها مىدهد . ولى آنقدر هست كه فرقى نخواهد كرد . از جميع بلوكات خبر رسيده كه ملخ زياد به حاصل ريخته است . ديگر آنكه هنوز معلوم نيست كه سركار و الا ركن الدوله كى از طهران حركت مىنمايند . از قرار مذكور معطل پول پيشكش هستند كه تا به حال براى ايشان ممكن رواج دادن نشده است . ديگر آنكه بيرونها شلوغ است دزدى زياد مىشود آدم هم اغلب مىكشند ، خصوصا عربها طرف فسا و جهرم را خيلى اغتشاش كرده‌اند ، حاصل مردم را خيلى مىچرانند ، هيچ كارى منظم نيست . ديگر آنكه مستر توما را كه صاحب‌منصب روس است با عيالش وارد شده‌اند ، مهمان رئيس بانك شاهنشاهى هستند ، خيال دارد خودش با عيالش با اسب چاپارى بچاپارى به طهران برود . مورخهء روز دوشنبه شانزدهم ماه شوال المكرم سنهء 1311 مطابق بيست و سيم آپريل 1894 .

از 17 شوال 1311 مطابق 24 اپريل 1894

چند روز است كه بعضى از خوانين را مثل ايلخانى قشقايى و همشيره‌زاده‌هاى صاحب ديوان حاجى وكيل و محمد صادق خان را از طهران مستشار الملك كه پيشكار فارس است با قوام الملك پاى تلگراف حاضر كردند ، حضورا به جهت ضابطهء بعضى جاها سوال و جواب كردند كه مساعده از آنها بگيرند ، ايل قشقايى را على النقد به حاجى نصر الله خان ايلخانى دادند و پنج هزار تومان مساعده از مشار اليه خواسته‌اند ، قير و كازرين و جهرم را به محمد صادق خان داده‌اند و مبلغى از او مساعده مىخواهند ، فسا را هم ميخواستند به حاجى وكيل بدهند چون جمع و پيشكش آنجا را با اين خرابى زياد بسته بودند قبول نكرد . ديگر آنكه حسن خان فراشباشى سركار و الا ركن الدوله باطنا به جهت بيگلربيگى شهر شيراز مأمور شده دو روز است وارد شده ، ولى هنوز از ساعد السلطنه گرفته نشده است . ديگر آنكه از قرارى كه از طهران نوشته‌اند هنوز پول پيشكش و مساعدهء فارس را سركار و الا ركن الدوله نداده‌اند و معطل پول دادن هستند . قرار است در ماه نو از طهران حركت نمايند . ديگر آنكه از قرار مذكور كازرون و دشتى و دشتستان و بوشهر و بنادر و ايلات خمسه و داراب با قوام الملك است ، آدمى از خودش به جهت نيابت داراب از طهران فرستاده است .