كدام را يك دورى پلو و يك قران پول مىدهد ، اغلب از كسبه نمىروند و به اين چيزها مشكل است آرام بگيرند .
ديگر آنكه حاجى سيد على اكبر مجتهد كه از شيراز رفت روز ورود به اصفهان با كمال احترام مشار اليه را وارد كردند و در خانهء مشير الملك به حكم حضرت و الا ظل السلطان وارد شده ، تا به حال خيلى احترام به مشار اليه كردهاند ، ولى چون حضرت و الا به شكار بيست روزه رفتهاند ، سيد را تا به حال ملاقات نكردهاند .
ديگر آنكه از جانب حضرت و الا ظل السلطان خلعت التفات براى بيگلربيگى و حاجى سيد ابراهيم وكيل سفارت دولت عثمانى كه ملقب به لقب ناظم التجارى شده و خليل ميرزاى رئيس تلگرافخانه با آدم مخصوص روانه داشتهاند .
ديگر آنكه ايلخانى قشقايى با داراب خان ايلبيگى با هم صلاح نرفتند ، ايلخانى قهرا به شهر آمده و داراب خان را هم طلبيده است ، حال هر دو در شهر هستند از شصت و يكهزار تومان ماليات تا به حال قريب هزار تومان بيشتر ندادهاند . جناب صاحب ديوان مؤاخذه كردهاند .
داراب خان جواب داده كه ما تا به حال نمىدانستيم چكاره هستيم ، حالا اگر قرارومدار ايل را مىدهيد مىرويم ماليات مىفرستيم . كار حكومت فارس بسيار مغشوش است ، نرخ اجناس هم روز بروز رو به ترقى است .
ديگر آنكه چون ايلخانى قشقايى با داراب خان ايلبيگى صلاح نرفته بودند ايلخانى قهرا به شهر آمده بود ، داراب خان را هم طلبيده بودند ، هر دو در حضور حكومت حاضر شدند قرار فيما بين دادند نصف ايل به ايلخانى و نصف به داراب خان ايلبيگى باشد . تمسك مالياتى كه داده بودند پس گرفتند و هر دو تمسك سپردند كه ماليات را بپردازند .
ديگر آنكه سوار بسيارى بر سر رعاياى ماسالارى ريخته ، گوسفند بسيارى از آنها ( برده ) و هشت نفر از آنها زخمى نموده و سه نفر از آنها را كشتهاند . حضرات كشتهء خود را برداشته به شهر آمدند و به حكومت عارض شدند . حكومت هنوز به عرض آنها نرسيده .
ديگر آنكه در شهر هر شب دزدى مىشود ، خانهء حاجى رضاى قاسى و خانهء ميرزا محمد على تلگرافچى ساكن بوشهر را بريدهاند . هنوز دزدان به دست نيامدهاند .
ديگر آنكه جنس مالياتى كه هميشه معمول بود كه نصف به جنس مىگرفتند و نصف را خروارى دو تومان مسعر مىكردند ، چون جنسى كه بجنسه مىگرفتند كفايت جيرهء سرباز و سوار را نمىداد ، دو هزار و هفتصد خروار كسر جيره را بعادلهء روز در حساب ماليات محسوب مىداشتند ، امساله حكم از طهران شده كه كسر جيرهء سرباز و سوار را از همان جنسى كه خروارى دو تومان مسعر مىشود بايد بگيرند . حضرات علما به دربار اعليحضرت اقدس همايونى تلگرافا عرض و استدعا نمودند بواسطهء نبودن جنس كما فى السابق مقرر فرمايند . عرض و استدعاى آنها مقبول درگاه اعليحضرت اقدس همايونى شد كه امساله را معاف داشتيم ولى بعد از اين بايد معمول بداريد .
ديگر آنكه خلعتى كه از جانب حضرت و الا ظل السلطان به جهت بيگلربيگى آورده بودند
وقايع اتفاقيه ( مجموعه گزارشهاى خفيه نويسان انگليس در ولايات جنوبى ايران از سال 1291 تا 1322 قمرى ) ( فارسى ) — صفحة 275
مساهمون: على اكبر سعيدى سيرجانى
ص٢٧٥