تخطي إلى المحتوى الرئيسي

وقايع اتفاقيه ( مجموعه گزارشهاى خفيه نويسان انگليس در ولايات جنوبى ايران از سال 1291 تا 1322 قمرى ) ( فارسى ) — صفحة 256

مساهمون:

ص٢٥٦
برود طايفهء شش بلوكى كه يكى از طايفهء قشقايى است بچاپد ، محض اينكه دو سال است آن طايفه را مرحوم قوام الملك از قشقايى موضوع كرده است . ديگر آنكه ميرزا حسين خان مؤتمن الملك پسر جناب صاحبديوان همراه معزى اليه به اصفهان مىرود . ديگر آنكه جناب صاحبديوان پس از رفتن خود قوام الملك را نايب الحكومه قرار داده است كه هر روزه برود در جاى صاحبديوان در ارگ بنشيند و به امر ولايتى بپردازد . ديگر آنكه جناب صاحبديوان پس از آنكه نقل مكان در دلگشا كردند مشغول قرارومدار باقى سال كهنه و گذرانيدن سال نو بودند كه روانه شوند . چون بلوكات فسا در ادارهء قوام الملك بود محض شكايت رعاياى فسا از ادارهء مشار اليه گرفته دادند به بيان الملك ، نيريز كه تيول حضرت اجل اكرم صدر اعظم بود و جناب صاحبديوان واگذار به حاجى ميرزا آقا خان همشيره‌زادهء خود كرده بودند ، قوام الملك محض لجاجت تلگراف به صدر اعظم كرد كه به مشار اليه واگذار شود . جناب معظم اليه هم تلگرافا نيريز را به قوام الملك عجالتا واگذار كردند تا گماشتهء خود را روانه نمايند به اين واسطه جناب صاحبديوان زياد متغير از قوام الملك شدند كه در مجلس فحش زياد به مشار اليه دادند و در همان اوقات تلخى تلگراف به حضرت و الا ظل السلطان كردند و استعفا از حكومت فارس نمودند ، تا سه چهار روز جواب نيامد بعد جواب آمد كه استعفاى شما قبول نمىشود ، حكما بايد باشيد و لازم نيست به اصفهان هم بياييد . رفتن جناب صاحبديوان به اصفهان الحال موقوف است ولى عداوت كلى ميانهء جناب صاحبديوان و قوام الملك به هم رسيده است كه اگر جناب صاحبديوان امسال حكومت داشته باشد اسباب تمام كردن مشار اليه را فراهم خواهد آورد . در ابوابجمعى مشار اليه كه خيلى اغتشاش پيدا شده است . ديگر آنكه آدم ميرزا عبد الله پيشكار و وزير ماليات فارس را روز روشن درب خانه‌اش ، چند نفر مست با كارد كشتند ، دو روز است هرچه تفحص مىكنند قاتل به دست نيامده . ديگر آنكه قوام الملك به جناب صاحبديوان پيغام دادند كه " ميل داريد تمام فارس را مغشوش كنم كه از عهدهء اصلاحش نتوانيد برآييد " . از اين پيغام اسباب عداوت بيشتر شده است . حال روز و شب با هم سوال و جواب دارند . تمام امور حكومتى معوق مانده است . ديگر آنكه جناب صاحبديوان از دلگشا مراجعت كرده‌اند و مشغول به امر و نهى حكومت هستند . ديگر آنكه مقرب الخاقان ميرزا حسين خان مؤتمن الملك با ايل خانى و حاجى نصر الله خان ايل بيگى سابق قشقايى اين دو سه ( روزه ) مىروند به اصفهان . ديگر آنكه قاتل آدم ميرزا عبد الله پيشكار فارس دستگير شد . حكومت سر او را بريدند ، چون صغير داشت صد تومان جناب صاحبديوان و ميرزا عبد الله قرار دادند كه به صغير قاتل بدهند . ديگر آنكه از قرار مذكور دارابخان ايل بيگى قريب سيزده هزار تومان باقى دارد و احتمال دارد امساله ايل قشقايى را از مشار اليه بگيرند . ديگر آنكه وضع حكومت حال خيلى مهمل است تا بعد چه شود .