تخطي إلى المحتوى الرئيسي

وقايع اتفاقيه ( مجموعه گزارشهاى خفيه نويسان انگليس در ولايات جنوبى ايران از سال 1291 تا 1322 قمرى ) ( فارسى ) — صفحة 257

مساهمون:

ص٢٥٧
ديگر آنكه از كثرت بارندگى تمام زير زمين و خانه‌هاى محلهء ميدان شاه و چند محلهء ديگر آب بالا آمده ، اغلب از خانه‌ها را خراب كرده و آنهاييكه هنوز خراب نشده اسباب تشويش است و بيشتر از مردم كه خانه‌هايشان قريب به خندق دور شهر است خانهء خود را گذارده ، رفته‌اند ، حكومت هم حمايتى نمىكند ( تا ) جلو خندق ( را ) كه مسدود شده رها كنند كه آب برود ، و اين همه ضرر به خلق بيچاره وارد نيايد .

از . . . جمادى الاول 1303

چند شب است كه هر شب دزدى مىشود به قسمى كه هر شب به قدر دويست نفر از بلده گرفته‌اند كه در شهر گردش نمايند . عاليجاه حبيب الله خان بيگلربيگى هر شب در شهر مىگردد . مع ذالك باز دزدى مىشود ، جميع كدخدايان با گزمه شب در گذرها مىنشينند تا طلوع صبح كشيك مىزنند . ديگر آنكه مقرب الخاقان قوام الملك روانهء داراب شد . ديگر آنكه از قرار مذكور جناب آصف الدوله حاكم خراسان يكنفر مقصر را مىخواستند بگيرند ، فرار كرده ميرود در صحن حضرت امام رضا عليه آلاف التحيه و الثنا بست مىنشيند ، مىفرستند او را از صحن به زور كشيده مىبرند ، اهل خراسان اجماع كرده مىريزند دور خانهء آصف الدوله كه او را بكشند و تلگراف به حضور اعليحضرت اقدس همايونى مىنمايند ، چون شورش خراسان به عرض همايون مىرسد ، فورا آصف الدوله را احضار مىنمايند . هنوز شورش اهل خراسان خاموش نشده . ديگر آنكه شبها در شهر دزدى زياد مىشود بقسمى كه شب هيچكس در خانهء خود از ترس خواب نمىرود . بيگلربيگى به قدر دويست نفر از ده بزرگى و كل‌كو كه خودشان دزد هستند به جهت محافظت در شهر گذارده‌اند كه شبها بگردند . دزدى و بىنظمى بدتر شده . از ساعت سه از شب مردم را مىگيرند خواه با فانوس يا بىفانوس ، تا صبح نگاه مىدارند ، صبح هركس را به قدر مراتبهم از او پولى گرفته ، مرخص مىنمايند . تمام اين دزدى و اين بىنظمى از قرار مذكور از حاجى آقا جان فراشباشى بيگلربيگى است و چنين مىگويند كه با سارقين همدست مىباشند و فراشهاى سپرده به او تمام از اراذل و اوباش هستند . جناب صاحبديوان هم متصل تغير و اوقات تلخى به حاجى آقا جان مىكنند ولى فايده ندارد . شبى نيست كه در هر محله از شيراز دو يا سه خانه بريده نشود . ديگر آنكه ( خلعت ) به جهت نواب و الا جلال الدوله و جناب صاحبديوان به صحابت محمد اسماعيل خان تفنگدارباشى حضرت و الا ظل السلطان از اصفهان بيرون آمده ، اين دو سه روزه وارد خواهد شد . ديگر آنكه از جانب حضرت و الا ظل السلطان خلعت به جهت نواب و الا جلال الدوله و جناب صاحبديوان مصحوب محمد اسماعيل خان تفنگدارباشى رسيد . روز شنبه غرهء جمادى الاول در بيرون شهر در باغ نو خلعت پوشيدند ، سردارى ترمه ، شمسهء مرصع به جهت نواب جلال الدوله و