ديگر آنكه حاجى محمد حسن نام امين ضرابخانهء طهران پول سياه زيادى بىسكه از بندر بمبئى خواسته كه در طهران سكه كند و به هر بلدى بفرستد ، آن پول وارد به شيراز شده ، تجار شيرازى مشورت به يكديگر كردهاند كه اگر پول سياه زياد شد جميع دادوستد بعد از اين به پول سياه مىشود و در دول خارجه پول سياه برنمىدارند ، و متفق شدند كه به دربار عارض بشوند .
ديگر آنكه مجددا حضرت و الا ظل السلطان حكمى به ده نفر روساى تجار مرقوم داشتهاند كه ما نمىخواهيم در ساختن راهآهن تجار در مخارج آن با ما شراكت نمايند و خودمان قوه داريم كه تمام مخارج آن را متحمل بشويم ، چنانچه از هر بلدى يك نفر تاجر به اصفهان احضار شده يك نفر تاجر هم از ده نفر شما به اصفهان بياييد كه ميخواهيم مشورت با تجار هرجا شده باشد . ده نفر روساى تجار عرض كردهاند كه ما همان عرض كه سابق كردهايم اگر راهآهن از راه بوشهر به شيراز جارى بشود به اصفهان در مشورت خانه حاضر ميشويم و اگر از راه محمره جارى بشود كارى نداريم و در مشورت خانه حاضر نخواهيم شد .
ديگر آنكه نواب خليل ميرزا رئيس تلگرافخانهء شيراز وارد شده و نظم تلگرافخانهء شيراز با سابق خيلى تفاوت كرده ، پيشتر كمال اغتشاش را داشت .
ديگر آنكه جناب صاحبديوان از شيراز رفتهاند به سركشى املاكات شخصى خود سفرشان تا دو هفته طول خواهد كشيد .
ديگر آنكه از قرار اخبار تلگرافى وزارت تجارت ايران را به جناب مخبر الدوله وزير علوم مرحمت شده ، احتمال دارد رئيس تلگرافخانهء شيراز را رئيس تجار قرار بدهند چونكه حال در سوال و جواب هستند .
ديگر آنكه پسر ميرزا حسين خان نوادهء جناب جلالت مآب صاحبديوان روز شنبه سيم ماه صفر تفنگ دو لوله در كرده ، باروت آن زياد بوده هر دو لولهء تفنگ در دست او تركيده انگشت ابهام او را مجروح كرده است .
ديگر آنكه روز گذشته دزدى رفته در جبه خانه مقدار زيادى از اسباب نقره و غيره دزديده خواسته كه نقرهآلات را به فروش برساند او را گرفتهاند بردهاند نزد مقرب الخاقان محمد رضا خان قوام الملك ، معظم اليه او را حبس كردند و خدمت جناب صاحبديوان هم اظهار داشتهاند ، هنوز حكمى دربارهء ايشان نشده .
ديگر آنكه توپچيهاى ساخلو شيراز مرخص شده ميروند ، به قدر يكصد و پنجاه نفر توپچى جديد مأمور شده مىآيند .
ديگر آنكه شب ششم ماه صفر كه مولود اعليحضرت پادشاهى مىبود چهار بازار وكيل را چراغانى كرده جناب صاحبديوان آن شب را از قبيل علما و خوانين و اشراف و تجار را به ضيافت به منزل خود ( دعوت ) نموده و در ميدان توپخانه آتشبازى كردند و روز ششم به عدد سن اعليحضرت همايونى شليك توپ كردند .
مورخهء روز يكشنبه هيجدهم ماه صفر المظفر سنهء 1302 مطابق هفتم ديسمبر 1884 .
وقايع اتفاقيه ( مجموعه گزارشهاى خفيه نويسان انگليس در ولايات جنوبى ايران از سال 1291 تا 1322 قمرى ) ( فارسى ) — صفحة 232
مساهمون: على اكبر سعيدى سيرجانى
ص٢٣٢