شده بودند بردند در محبس حكومتى حبس كردند . يك نفر كه گويا ياغى بود در مجلس حكومت با گماشتگان حكومت نزاع كرد و با حكومت بطور درشتى گفتگو مىكرد گوشش را بريدند و مهار كرده در كوچه و بازار گردانيدند .
ديگر آنكه روز جمعه بيست و هفتم جمادى الاولى صاعقه در شهر شيراز آمد ، به دو اسب و يكنفر آدم زد ، دو اسب فورا مرد و آن آدم هنوز نمرده است ولى خيلى بىحال است .
ديگر آنكه جناب صاحب ديوان به جهت نظم قنوات و مجراى آبهاى شيراز دو روز و دو شب با جناب قوام الملك رفتند به جوشك و مراجعت كردند .
ديگر آنكه رفتن نواب جلال الدوله و جناب صاحب ديوان به اصفهان موقوف شد .
ميرزا عبد الله ميرزاى قوام الملك كه الحال وزير فارس است اين دو سه روزه به جهت حساب پس دادن به اصفهان خواهد رفت . ديگر آنكه جناب لاردپيشيپ دو روز است وارد شيراز شدهاند ، چند روزى خيال توقف دارند . ديگر آنكه حكومت مشغول گرفتن تمسك مالياتى سال نو از عمال هستند .
ديگر آنكه در چندى قبل جناب مشير الملك به توسط حاجى ميرزا محمد گماشتهء خود كه در اصفهان بود بر ماليات فارس يكصد و پنجاه هزار تومان افزود كه در سال نو عمل فارس با مشار اليه باشد . بعد حكومت با مشار اليه در مقام خصومت درآمد لابد شده انكار از اين فقره نمود . الحال حضرت و الا ظل السلطان با جناب صاحب ديوان در گفتگو هستند و حكما يا يكصد و پنجاه هزار تومان را مىخواهند يا احضار آنها را . خواستند ميرزا عبد الله ميرزاى قوام الملك را روانه نمايند به جهت رفع گفتگوى اين فقره ، حضرت و الا ظل السلطان تلگراف نمودند كه آمدن ميرزا عبد الله چه فايده . حال خود جناب صاحب ديوان مىخواهند بچاپارى بروند به اصفهان و عمل ماليات فارس را صاف كرده معاودت نمايند . اگرچه حضرت و الا ظل السلطان امتناع از رفتن جناب صاحب ديوان دارند ولى معينا تا روز چهارشنبه دهم جمادى الثانيه حركت خواهند كرد .
ديگر آنكه مقرب الخاقان حاجى نصر الله خان ايلبيگى قشقايى وارد شيراز شده به جهت پرداختن باقى خودشان ، مقرب الخاقان ايلخانى در فيروزآباد است .
ديگر آنكه رعاياى خانه كاهدان كه تيول جناب مشير الملك است شكايت از مشار اليه در سر توپخانه بست آمدهاند ، هنوز قرارى بر عمل آنها داده نشد .
ديگر آنكه بيست و پنج هزار تومان مساعده از عمال و ملاك مىخواهند و به سختى مطالبه مىنمايند . پانزده هزار تومان دادهاند . در عوض بيست و پنج هزار تومان مطالبه مىكنند . ديگر آنكه عمال و ضباط هر جا به شيراز آمدهاند و مشغول پرداختن حساب سال كهنه و عمل سال نو هستند . ديگر آنكه حكومت بهبهان و بندر ابوشهر را به مقرب الخاقان نصير الملك واگذار كردند .
ديگر آنكه جناب صاحب ديوان على الطلوع صبح روز پنجشنبه يازدهم جمادى الثانيه بهطور چاپارى روانهء اصفهان شدند و بجاى خود جناب قوام الملك را گذاردهاند . مهر خود و مهر نواب جلال الدوله را هم به مشار اليه سپردهاند . از روز شنبه سيزدهم شهر حال جناب قوام الملك هر روزه على الطلوع مىآيد در مسند حكومتى نشسته مشغول امر و نهى است .
وقايع اتفاقيه ( مجموعه گزارشهاى خفيه نويسان انگليس در ولايات جنوبى ايران از سال 1291 تا 1322 قمرى ) ( فارسى ) — صفحة 184
مساهمون: على اكبر سعيدى سيرجانى
ص١٨٤