تخطي إلى المحتوى الرئيسي

وقايع اتفاقيه ( مجموعه گزارشهاى خفيه نويسان انگليس در ولايات جنوبى ايران از سال 1291 تا 1322 قمرى ) ( فارسى ) — صفحة 78

مساهمون:

ص٧٨
از زيادتى كه محمد حسين خان ضابط آنها به آنها كرده است و مىكند . و عرض كرده بودند اگر همان قرارى كه مشير الملك در باب ماليات با آنها داده است اجرا ميدارند كه بسيار خوب و الا تجار از لنگه فرار خواهند كرد . نواب و الا جواب دادند كه قرار داد مشير الملك سند ايشان نيست و آنچه حاكم آنها بخواهند بدهند و خود را مقصر نكنند . ديگر آنكه عاليجاهان داكتراندرياس و داكتراستلو كه مدتى بود در كازرون و سرحد كوهكيلويه به جهت سياحت گردش ميكردند وارد شيراز شدند ، و از نواب و الا معتمد الدوله بتوسط وكيل سفارت خواهش كردند كه در باغ تخت چند روزى منزل كنند . نواب و الا قبول اين خواهش را ننمودند و باغ عفيف‌آباد را به جهت آنها معين نمودند ، چون دور بود آنها قبول نكردند و در شهر شيراز منزلى معين شد . چند روزى در شيراز خواهند بود و بعد از آن مىروند تخت جمشيد . ديگر آنكه نواب و الا معتمد الدوله چند روزى كسالت احوال و تب عارضشان گرديد ، بدين سبب چند نفر حبسى را از انبار محبس مرخص داشتند .

از 11 شوال تا 12 ذيقعده 1294

حاجى نصر الله خان ايلبيگى ايلات قشقايى چند نفر دزد ممسنى را گرفته به حضور نواب و الا فرستاد و حكم به دست بريدن نمودند ، و خود حاجى نصر الله خان هم حسب الامر به شيراز آمد ، چند روزى توقف كرد و روانهء گرمسيرات گرديد . ديگر آنكه غلامرضا نام را كه حاجى نصر الله خان حسب الامر گرفته بود و خدمت نواب و الا فرستاده بود و در حبس گرفتار مىبود ، از قرار تحقيق شبانه در محبس حسب الامر نواب و الا او را خفه كرده بودند . ديگر آنكه قوام بواسطهء سور سنت پسرزادهء خود پنج شبانه‌روز شيلان كشيده بزرگان و تجار اهل ولايت را ضيافت نمودند . ديگر آنكه از قرار مسموع گويا جناب نصير الدوله محرمانه به نواب و الا معتمد الدوله نوشته بوده‌اند كه نواب و الا ظل السلطان به حضور حضرت شهريارى شكايتى از نواب و الا معتمد الدوله كرده بوده است به اين معنى كه " نواب و الا معتمد الدوله بسيار خرابى در فارس نموده است ، چهار صد هزار تومان خودشان و سيصد هزار تومان نواب احتشام الدوله علاوه بر ماليات از رعيت گرفته‌اند " . نواب و الا معتمد الدوله از بابت اين مطلب خيلى اوقات تلخ شدند . ولى از اينكه زياده از حكام ديگر در ولايات علاوه بر ماليات عمل كرده‌اند شكى نيست . ديگر آنكه ميرزا زكى خان سرتيپ با فوج اردبيل مشكين ابوابجمعى خود از بهبهان وارد شيراز شدند . نواب اشرف و الا صاحب‌منصبان را به استقبال ايشان فرستادند و دو روز بعد هم در بيرون شهر سان آن فوج را ملاحظه فرمودند . ديگر آنكه دو دفعه حضرت اقدس شهريارى نواب و الا معتمد الدوله را به تلگرافخانه احضار فرمودند . از قرار مسموع محض دادن ماليات ديوانى و باقى جناب معتمد الملك گفتگوى كليه بوده