اسماء ذات است ، ولى مقتضاى تحقيق آن است كه بگوييم : اگر عزيز را به معناى سوم بگيريم ( بي همتا ) از أسماء ذات است ، و اگر به معناى دوم ( مبدأ آثار ) بگيريم از أسماء صفات است ، و اگر به معناى اول ( پيروز ) بدانيم از أسماء افعال خواهد بود .
شيخ عارف ما ( دام ظله ) فرموده : « آنچه از أسماء بر وزن فعول و فعيل باشد از أسماء ذات است چون دلالت دارد بر آنكه ذات معدن آن اسم است . و ايشان را اصطلاحى بود كه مى فرمود : « صيغههاى معدنى » . بنا بر اين بسيارى از أسماء كه در تحقيق شيخ كبير از أسماء صفت و فعل هستند به نظر شيخ ما ( شاه آبادى - دام ظله ) از أسماء ذات خواهند بود .
دنبالهء سخن معناى عزيز و أعز
و شايد مراد از عزت در جملهء مذكور در دعا ، صفاتى است كه داراى قوه و غلبه هستند مانند قهاريت و مالكيت و واحديت و احديت و معيديت و غير اين ها . و مراد از عزيزترين عزت آن است كه در ميان اين أسماء ، آنچه ظهور غلبه و قهريت در آن بيشتر و تمامتر باشد مانند : واحد و قهار ، چنان كه مى فرمايد : « امروز ملك از آن كيست ؟ از آن اللّه واحد قهار است . » و مانند مالك ، چنان كه مى فرمايد : « مالك روز جزا . » و روزى كه رجوع تام مىشود آن روز روز سلطنت مطلقه است و روز دولت اسم واحد قهار است كه تمام سلسلهء وجود به سوى أو بازگشته و در قهر أو مستهلك مى شوند