رشحات عين الحيات ، ج 1 ، صص 101 - 95 ؛ ريحانة الادب ، ج 1 ، ص 264 ؛ معجم المؤلفين ، ج 11 ، ص 307 و نفحات الانس ، صص 395 - 394 .
شرح
( 263 ) . درهگز : نام محلى از توابع بلخ . نك : لغتنامه دهخدا .
( 264 ) . حصار هندوان : نامه قلعهاى در بلخ . نك : لغتنامه دهخدا .
( 265 ) . سنگ سبزك : نام ناحيهاى از مضافات بخارا .
( 266 ) . كراكه : نام مكانى در سه فرسنگى بخارا .
( 267 ) . شاه طهماسب صفوى : پسر شاه اسماعيل كه در 26 ذىحجه 919 ه ق در قريهء شاهآباد از قراى اصفهان متولد شد . در 19 رجب 930 ه ق هنگامى كه ده سال و شش ماه داشت ، بر تخت سلطنت جلوس كرد و سرانجام در 15 صفر 984 ه ق درگذشت . ماده تاريخ مرگ او را « پانزدهم شهر صفر » ، « گورش پرنور » يافتهاند . او در ايام حكومت خود با شورشهاى داخلى چون شورش ذو الفقار خان تركمان ، المه ( اولامه ) تكلو ، سام ميرزا و اغزيوار خان ، امير قباد ، خواجه محمد صالح بيتكچى ، القاس ميرزا ، تركمانان يقه ، قزاق سلطان ، خان احمد خان گيلانى ، علاء الدوله رعنا باشى روبهرو شد و توانست آنان را سركوب كند .
نبرهادى متعددى با ازبكان و عثمانىها كرد . جنگ مهم و معروف جام را با ازبكان انجام داد كه پيروز شد . همايون پادشاه هند و بايزيد شاهزاده عثمانى به دربار او پناهنده شدند .
با وجود مشكلات داخلى و خارجى به امور خط و نقاشى توجه داشت . ساختن باروى تهران و باروى مشهد ، دولتخانه قزوين ، مسجدى در تبريز و كاروانسرايى بين زنجان و سلطانيه از آثار اوست . وى در شعر فارسى نيز دست داشت و تا اندازهاى هم خوب شعر مىگفت . « تذكره شاه طهماسب » تاليف اوست كه راجع به خاطرات و شرح زندگى خود تا حوادث 969 ه ق نوشته است . نك : احسن التواريخ ، صص 634 - 635 ؛ آتشكده آذر ، ص 74 ؛ تاريخ نظم و نثر ، ج 1 ، صص 471 - 472 ؛ حبيب السير ، ج 4 ، صص 554 - 553 ، 577 - 575 ، 588 - 585 ؛ مؤلفين كتب چاپى ، ج 3 ، صص 602 - 601 ؛ شاه طهماسب اول ؛ شاه طهماسب صفوى ( مجموعه اسناد و مكاتبات تاريخى همراه با يادداشتهاى تفصيلى ) .
( 268 ) . سلطان محمد خدابنده صفوى : پسر شاه طهماسب كه در 938 ه ق متولد شد . در 985 ه ق بر تخت سلطنت جلوس كرد و در 996 ه ق درگذشت . به نوشتهء مؤلف تذكرهء