پىنوشتها :
شرح
( 1 ) . جرج كرزن در اينباره نوشته است :
« حقّ مالكيّت اين قطعه زمين ( در دهكدهء قلهك ) در سال 1883 م از سوى محمّد شاه به سر جان كمپبل وزير مختار انگليس داده شده است . [ . . . ] به موجب امتيازاتى ، اهالى قلهك كه صد خانوارند از مزاياى خاصّى برخوردارند . ايشان از سرباز دادن و يا تهيّهء جا و عليق براى قشون معاف شدهاند و عوارض را به دولت انگلستان مىدهند كه مقدارش را وزير مختار تعيين مىكند . »
كرزن ، جرج ، ن ، ايران و قضيّهء ايران ، ترجمهء غلام على وحيد مازندرانى ، تهران ، بنگاه ترجمه و نشر كتاب ، چاپ اوّل ، سال 1349 ، ص 453 .
( 2 ) . نامهء 11 جمادى الاوّل ، 1306 .
( 3 ) . كنت دومونت فرت ايتاليايى ، از سال 1296 ه . ق ، در سفر دوّم ناصر الدّين شاه به اروپا ، به استخدام دولت ايران درآمد و 12 سال در ايران رييس پليس بود .
طبق نقشهء نجم الملك ، كنت در محلّى كه امروزه به نام چهارراه كنت در لالهزار بالا قرار دارد ، ساكن بوده و باغى نيز در آن حوالى داشته است .
( 4 ) . نامهء بدون تاريخ ، احتمالا اوايل سال 1309 ه . ق .
( 5 ) . او در مقدّمهء كتاب پيرايهء شاهان ، صفحهء 6 ، خود را چنين معرّفى كرده است :
« اين بندهء كمنام فانى حسين بن محمود اصفهانى ملقّب به مبصّر السّلطنه » .
( 6 ) . سه سال قبل از اعطاى امتياز توتون و تنباكو به ميجر تالبوت ، دولت ايران ، تقريبا با همان شرايط ، امتياز خريد و فروش و صدور تنباكو و توتون را به ميرزا على اصغر خان امين السّلطان واگذار كرد .
( 7 ) . نامهء 3 جمادى الثّانى 1306 .
( 8 ) . اعطاى امتياز تنباكو به ميجر تالبوت ، در ايران ، بسيار منفور بود و پس از آنكه ميرزاى شيرازى از عتبات ، به تحريم تنباكو فتوا داد ، در اكثر شهرهاى ايران شورش برپا شد و شاه به اجبار امتياز مزبور را لغو كرد .
( 9 ) . در 1305 ه . ق يكى از رجال ، حسين قلى خان سعد الملك ، به حكومت خوزستان ( عربستان ) مأمور شد و لقب نظام السّلطنه گرفت ، آنگاه لقب سعد الملك به برادرش محمّد حسن خان اعطا شد . اين دو برادر از