صد و هشت
قربانت شوم ! ان شاء اللّه مزاج قدسى امتزاج عالى قرين اعلى درجهء صحّت و استقامت است و اميد است كه همواره در ظلّ عطوفت مملكت اسلام شادكام و مقضىّ المرام بوده باشيد . تعليقهء اخير عالى ، راجع به تفصيل حال و گزارش احوال جناب آقا سيّد مرتضى و اصل و زيارت نمودم و استحضار كامل حاصل گرديد . آنچه بر خاطر شريف از وضع و حوادث و حالات مخصوصهء ايشان معلوم و مرقوم فرمودهايد ، البتّه تماما مقرون به واقع و نفس الامر است و آنطور لياقت و كاردانى كه منظور نظر عالى است ، در ايشان مشهود نيست . به ايشان نوشتم هرچه زودتر به تهران مراجعت نمايند .
از همان وقتى كه رايحهء عدم ميل سركار را استشمام نمودند ، مقتضى بوده زياد توقّف نفرمايند . حقّ است آن بزن بهادرى و راهدارى و نكاتدانى گمرك در ايشان مشهود نيست . اگر در فرستادن ايشان در موقع امتثال امر سركارى تقصير بر مخلص وارد است و اين ضرر مخارج آمدن و مراجعت مشار اليه در عدم خرد و عاقبتبينى مخلص است كه بر سركار عالى وارد شده است ، در جبران آن بدانچه امر و مقرّر شود ، حاضرم . مشار اليه در تهران به حركات اختيارى و اطلاق عنان بودهاند . مخلص تصوّر نمىنمود كه مواجب تحويلدارى گمرك كاشان چهار پنج تومان و كار آن سخت و مستلزم انواع اقسام فطانت و زيركى و زرنگى است .
و اينكه مرقوم فرمودهايد كار و شغلى در ادارهء رياست دخانيات به جهت ايشان تحصيل كنم ، اوّلا نه اين مقصود و حالت را مهجور در عمل دخانيات دارم و نه رييس آن اداره كسى را كه نديده و امتحان نكرده ، با وجود عدم تعيين رييس براى آن