در خصوص وضع بانك ، حال معلوم نيست كه بعد به چه هيأت برقرار مىشود .
رييس حاليه خواهد رفت . مشخّص نيست مراجعت مىكند يا خير . ولى در باب خانه از سه شقّ خارج نيست كه در اجارهء آن معلوم شود . اوّلا اينكه چون رييس بانك از خود ، از حدّ متجاوز ، به ميل خود ، در مطبخ و باغچه و مبال و غيرهء اين خانه خرج كرده و به سليقهء خود ساخته است ، ليكن به شخص ديگر از فرنگيان اجاره داده ، قرار بدهد مثل سابق از خود او به ما وجه اجاره عايد شود . ثانيا اينكه شايد مستأجر ديگر براى ما معيّن نموده كه ما خود مستقلّا به او اجاره بدهيم . ثالثا اينكه اگر دو شقّ اوّل متحقّق نشده و خانه به موجب انقضاى زمان اجاره به خودمان واگذار شد ، مطمئن باشيد كه خالى نخواهد ماند و يكى از فرنگيان ديگر اجاره خواهد كرد .
بالفرض هم خالى بماند ، يك ماه بيشتر طول نخواهد كشيد .
در خصوص مبل اين خانه ، سابقا شرحى معروض داشتم . دستورالعمل آن را مرقوم فرماييد . در خصوص اينكه مرقوم داشتهايد اگر مستأجر بخواهد در وضع خانه تغيير بدهد ، ملتفت باشيد بدون اطّلاع نباشد . اين مطلب از بديهيّات اوّليه است كه مراقبت خواهد شد كه چنين امرى تحقّق نيابد .
فرمايشات عالى را تماما به سركار آقا ميرزا شيخ على ابلاغ نمودم . در خصوص قطعه زمينى كه مقابل خانهء حسام السّلطنه حاليه كه استفسار فرموده بوديد ، اين زمين جلوخان سفارت است و به هيچوجه خريد و فروش نخواهد شد . باغ مرحوم حكيم صاحب و خانه و عمارت آن ، كه عرصهء آن تقريبا پنج هزار ذرع است ، متّصل است به اين قطعه زمين . چندى قبل اعلان داده شد كه اين خانه و عمارت و باغ و چهار ساعت آب ، كه پانصد تومان قيمت معمولى آن است ، از قرارى كه معمار قيمت كرده است ، چهار هزار و ششصد و پنجاه تومان فروخته خواهد شد . اوّلا وكيل الدّولهء كرمانشاهان اراده كردند آنجاها را ابتياع نمايند . نمىدانم بعد چه شد كه منصرف شدند . پس از انصراف ايشان فورا رويتر رييس بانك آنجا را خريد و اراده دارد پس از مراجعت از فرنگستان ، به وضع فرنگى ، عمارات عاليه آنجا بنا نمايد . و همچنين باغ ايل خانى [ را ] كه از سمت غربى متّصل به همين قطعه زمين است ، يكى از فرنگىها خريدند كه آنجا را هم به وضع فرنگستان عمارات بنا خواهند كرد و پس از اينكه اين دو نقطه و محلّ را خريدند و باز هم خواهند خريد ، اراضى آن محلّه خيلى قيمت و منزلت حاصل كرده است .
مراسلات طهران ( فارسى ) — صفحة 184
مساهمون: منصوره اتحاديه (نظام مافی)
ص١٨٤