تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مآثر الملوك ( به ضميمه خاتمه خلاصة الأخبار وقانون همايونى ) ( فارسى ) — صفحة 283

مساهمون:

ص٢٨٣

شروع كردن خامهء عنبرين عمامه در ذكر تاج و جامه

تاج عزت كه سرآمد مخترعات اين عزيز مصر خلافت است از اجناس نفيسه مثل مخمل فرنگ و اطلس زربفت و تاجهء هفت رنگ و ارمك « 1 » و كمخا و صوف مربع اعلى دوخته مىشود و آن تاج موفور الابتهاج از چند ترك « 2 » و عصابه « 3 » تركيب مىپذيرد ، و در هريك از دو جانب عصابهء آن شكافى است بدين‌صورت 7 و چون هر دو شكاف را به هم تركيب نمايند اين صورت 77 كه به هندسه رقم هفتاد و هفت است و به حساب جمل كنايت از « عز » به حصول پيوندد . لاجرم آن تاج و هاج موسوم به تاج عزت گشته و مسمايش به‌سان اسم در عزت از هرچه توان گفت در گذشته . و تاج خاصهء پادشاهى يك رنگ دوخته مىشود ، و تاج ساير اكابر و اصاغر تركهايش با جانب درون عصابه به رنگى است و بيرون عصابه به رنگى ديگر ، لاجرم آن خسرو بحر و بر ، تاج خاصه به هريك از خواص عنايت مىفرمايد از لباس مذلت نجات يافته افسر عزت از اوج سماوات تجاوز مىنمايد . و راقم حروف قبل از آن كه به انعام تاج خاصه معزز گردد در ضمن قصيده‌اى كه در مدح پادشاه عالم‌پناه نظم كرده بود اين بيت را اندراج داده بود كه ، بيت
به تاج عزت شاهى نشد عزيز سرم * از ان ز پاى فتادم به كوى ذل و هوان
جناب امير الظرفائى در تاريخ شيوع اين تاج موفور الابتهاج فرمايد ،
هامش
( 1 ) . ارمك - جامهء پشمينه . ( 2 ) . ترك در غياث اللغات به گوشهء كلاه معنى شده و در فرهنگ آنندراج « كلغى كلاه » ضبط گشته . ( 3 ) . عصابه - نوعى از جامه كه بدان سر بندند ( غياث اللغات ) .
مآثر الملوك ( به ضميمه خاتمه خلاصة الأخبار وقانون همايونى ) ( فارسى ) — صفحة 283 | مير هاشم محدث / غياث الدين بن همام الدين الحسيني ( خواند امير )