آيات سورهء ابراهيم :
وَ لَقَدْ أَرْسَلْنا مُوسى بِآياتِنا أَنْ أَخْرِجْ قَوْمَكَ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ وَ ذَكِّرْهُمْ بِأَيَّامِ اللَّهِ ، إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِكُلِّ صَبَّارٍ شَكُورٍ . وَ إِذْ قالَ مُوسى لِقَوْمِهِ اذْكُرُوا نِعْمَةَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ إِذْ أَنْجاكُمْ مِنْ آلِ فِرْعَوْنَ يَسُومُونَكُمْ سُوءَ الْعَذابِ وَ يُذَبِّحُونَ أَبْناءَكُمْ وَ يَسْتَحْيُونَ نِساءَكُمْ ، وَ فِي ذلِكُمْ بَلاءٌ مِنْ رَبِّكُمْ عَظِيمٌ . وَ إِذْ تَأَذَّنَ رَبُّكُمْ لَئِنْ شَكَرْتُمْ لَأَزِيدَنَّكُمْ وَ لَئِنْ كَفَرْتُمْ إِنَّ عَذابِي لَشَدِيدٌ . وَ قالَ مُوسى : إِنْ تَكْفُرُوا أَنْتُمْ وَ مَنْ فِي الْأَرْضِ جَمِيعاً فَإِنَّ اللَّهَ لَغَنِيٌّ حَمِيدٌ
« 1 » .
در اين مقطع بيان قرآن از داستان حضرت موسى عليه السّلام مطالب ذيل شايان توجّه است :
اوّلا ، قرآن كريم پيش از آوردن اين اشاره به داستان موسى عليه السّلام چنين تمهيد آورده است :
وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ رَسُولٍ إِلَّا بِلِسانِ قَوْمِهِ لِيُبَيِّنَ لَهُمْ ، فَيُضِلُّ اللَّهُ مَنْ يَشاءُ وَ يَهْدِي مَنْ يَشاءُ ، وَ هُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ
« 2 » .
ثانيا ، قرآن پس از اين فراز از داستان ، از معارف عمومى مورد تبليغ و تعليم پيامبران الهى سخن مىگويد ، و شيوههايى را كه نوعا براى تحقّق بخشيدن به اهداف رسالتشان پيش مىگرفتهاند ، بر مىشمرد .
ثالثا ، پرداخت اين مقطع از داستان موسى عليه السّلام ، گرايش به اختصار دارد ، و تنها بر آن مشكل اساسى كه اسرائيليان در آن زمان از آن رنج مىبردهاند تأكيد مىكند ، و نعمتهاى فراگير الهى را كه خداوند به آنان ارزانى داشته است ، يادآور مىشود ، و آنان را به شكر نعمتهاى الهى دعوت مىكند و تأكيد مىكند بر اين كه كفران آنان ، به هيچ روى ، به خداوند سبحان زيانى نمىرساند .
از اين بررسى مىتوانيم نتيجه بگيريم كه :
مقصود از آوردن اين مقطع از داستان موسى عليه السّلام در سورهء ابراهيم ، ارائه مثال و نمونهاى براى راستى و درستى حقيقتى است كه قرآن كريم در اين سوره به آن اشاره كرده ، مبنى بر اين كه هر پيامبرى با قوم خود به زبان خود آنان سخن گفته است . ممكن است مراد از « لسان قوم » همان زبانى باشد كه با آن سخن مىگويند ؛ چنان كه شايد ظاهر معناى اين عبارت چنين
هامش
( 1 ) ابراهيم / 5 - 8
( 2 ) ابراهيم / 4