مىكرد و در آن اوقات الكسندر ميرزا والى گرجستان با دولت روسيه مخالفتى كرد . سردار جديد اين معنى را حمل بر اشارت نواب نايب السلطنه نمود ، ينارال كتلروسكى را در آق اغلان گذاشته به تفليس رفت . و نواب نايب السلطنه در كنار ارس در منزل اصلاندوز توقف داشته كتلروسكى به راهنمائى مراد خان دلاغارده از معبرى غير معروف بر قراولان اردوى نواب نايب السلطنه شبيخون آورد و همه را دستگير نمود و احدى نتوانست كه خبرى برساند . اردوى همايون وقتى خبر شدند كه افواج روسيه به حوالى اردو رسيده بودند . نواب نايب السلطنه فورا سوار و به شليك زنبوره حكم فرمود ولى فايده نداد .
توپخانهء روسيه بر بلندىاى كه مشرف بر اردو بود برآمده به آتشافشانى پرداختند و اردو را متفرق ساختند . لشكر اسلام منهزم شدند و روسيه به اردو درآمدند . نواب نايب السلطنه توپخانه و اهل اردو را به فراز تلى كه در آن نزديكى بود برده راحت را بر خود حرام فرمود .
در آن شب روسيه شبيخون بر اردو برده داخل شدند و در ميان يكديگر ريختند و چون نور و ظلمت به يكديگر درآميختند سپاه اسلام را پاى ثبات از پيش بدر رفته توپخانه و اسباب را متصرف شدند . و نواب نايب السلطنه به اجتماع حشر و انتظام لشكر سواره به هرطرف مىراندند و خنگ هاموننوردش در گوى مقعر درافتاد و بىخبر از پشت زين بر روى زمين قرار گرفت . اين معنى زيادتى توهم سپاه را باعث آمد . بالاخره ركابدارى به آن حضرت رسيده اسبى رسانيده نواب نايب السلطنه سوار و در ميان سپاه پريشان روزگار درآمده موجب آسايش لشكر و آرامش عسكر شده به منزل حاجى حمزهلو آمدند . و افواج روسيه در آن شب تار ، كامجوى و كامكار به قراباغ رفتند . نواب نايب السلطنه روزى بهجهت دفن كشتگان سپاه اسلام در آنجا توقف فرموده بعد كوچ نموده به مشكين و از آنجا به تبريز آمد . خبر اين شكست به حضرت خاقان صاحبقران معروض افتاد .
ينارال كتلروسكى از آن جانب روى به اركوان نهاد . مستحفظين به توهم و تصور قضيهء اصلاندوز بىجنگ ، قلعه را از دست دادند مگر ميرزا احمد سرهنگ كاشانى كه بر سر فوج ينگى مسلمان بود چندان پايدارى نمود كه سعادت شهادت يافت و به روضهء رضوان شتافت . « 1 » روسيه از اركوان به لنكران رفتند .
هامش
( 1 ) - اين مرد دلير شعر نيز مىگفت و « صبورى » تخلص مىكرد ( حديقة الشعراء ، ج 2 ، ص 996 ، 997 : صبور كاشانى )