حسين خان قاجار قزوينى قوللر آقاسى نخست مأمور به قزوين شد . و خاقان صاحب قران فتحعلى شاه خود در هشتم شهر صفر با لشكرى بىحد و مرز از دار الخلافه عزيمت فرمود . صادق خان با بيست و پنج هزار از قشون آذربايجان در محل موسوم به خاك على از حومهء قزوين صف مبارزت برآراست . خاقان صاحب قران مكمل و مسلح قدم در ميدان مبارزت نهاده ميمنه را به حسينقلى خان و ميسره را به سليمان خان و جناحين را به محمد ولى خان و جان محمد خان قاجار داده خود در قلب قرار گرفت . صادق خان افواج خود را پانزده تيپ قرار داد و به رزم پرداخت . دليران طرفين دست به مجادله برآوردند .
جنگى عظيم درپيوست . پس از كر و فر بسيار شكست در سپاه صادق خان درافتاده هزار [ نفر ] از آن قوم نابكار خسته و بسته و قتيل شدند و خود فرارا روى به سراب خراب نهاد .
خاقان صاحب قران با فتح و ظفر وارد قزوين و چند تن از غلامان و دو تن از قاتلان خاقان سعيد شهيد را به حضور آوردند و به عالم ديگر روانه كردند و در ازاى جلادتى كه از نواب حسينقلى خان به ظهور رسيد ايالت فارس به وى مفوض گرديد .
و پس از سه روز رايات ظفر آيات به ولايت آذربايجان شقه گشا گرديد . بعد از ورود به زنجان خبر غلبهء انتشار طاعون در آن حدود و سامان منتشر آمد . محمد خان قوانلوى قاجار ايروانى را كه چندى مغضوب بود مأمور به ايروان فرمود و اسماعيل خان قاجار شامبيانى را به كوتوالى قلعهء مزبور مأمور ، جعفر قلى خان دنبلى نيز به حكومت خوى و تبريز سرافراز شد . و صادق خان شقاقى انقياد پذيرفت و اثاثهء سلطنت را انفاذ حضور داشت و به حكومت سراب و گرمرود قانع شد . حسينقلى خان عز الدين لوى قاجار به حمل نعش خاقان سعيد شهيد كه در شوشى به امانت بود مأمور شد . ابراهيم خليل خان به اظهار ارادت ، نعش مطهر را به آدابى شايسته روانه داشت ، و در چمن سلطانيه سليمان خان قاجار به گيلان مأمور شد .
در بيست و چهارم شهر ربيع الاول موكب اعلى به دار الخلافه رجوع فرمود و پانصد هزار تومان نقد از بقاياى ولايت به تخفيف مقرر آمد .
در روز ورود نعش خاقان شهيد در دار الخلافه قيامتى تازه برپا گرديد . حضرت خاقان صاحب قران و جميع شاهزادگان و امراء و وزراء و علماء و سپاه با لباس سياه تا يك منزلى دار الخلافه نعش را استقبال كردند و در حضرت عبد العظيم ( ع ) به امانت نهادند . و خاقان صاحب قران در سيم روز ورود به زيارت امامزاده و فاتحهخوانى اقدام فرمودند و بعد از اتمام خيرات و مبرات در كمال ملال و حزن و تعزيت به همراهى محمد
فهرس التواريخ ( فارسى ) — صفحة 326
مساهمون: رضا قليخان هدايت
ص٣٢٦