چنين است كردار گردان « 1 » سپهر * گهش ز هر قهر است گه نوش مهر « 2 »
به ناز ار كسى پرورد در كنار * به خاك افكند آخرش خوار « 3 » و زار
و از آثار خيريت شعارش ، مسجد مشير الملك « 4 » در شهر شيراز [ است ] كه بعد از بناى مسجد جامع وكيلى چون آن ، بنائى در شيراز نيست و كاروانسراى مشيرى كه مىتوان او را اول كاروانسراهاى شيراز شمرده و كاروانسراى برازجان كه مانند كاروانسراى شاه عباس در مهيار اصفهان ساخته ، مگر آنكه اين از گچ و سنگ تراشيده است و آن از آجر و گچ و ديگر كاروانسراى مشيرى در خان زنيان كه بعد از كاروانسراى برازجان است و پل بر رودخانه دالكى كه چندين هزار تومان ، شايد شصت هزار تومان يا بيشتر به خرج آن رفته است و پل رودخانه خان زنيان و چندين پل ديگر بر رودخانهها ساخته است و به اين وسيله اميد كه زاد سفر آخرت را پرداخته باشد . « 5 »
پسر دويم مرحوم ميرزا محمد على مشير الملك است ، زبدهء سادات حاجى ميرزا قاسم خان . در سال 1230 متولد گشته ، بعد از تحصيل كمالات ، عمر خود را در مسافرت به اماكن مشرفه به پايان رسانيد .
و خلف الصدقش حاجى ميرزا احمد خان ضياء الملك ، مدتى به نيابت از عم ماجد خود در دار الخلافه طهران توقف نمود و به منصب جليل استيفاى ديوانى ، سرافراز گرديد ، پس عود به شيراز نموده ، مداخلتى در كارهاى عم ماجد خود داشت و بعد از وفات او ، معيشتى به اندازه خود نمايد .
و از اعيان اين محله است : سلسله جليله مستوفيان دروازه كازرون . بر لوحهء قبر جد اعلاى آنها نوشته است : عالى حضرت الافخم الاكرم المتعالى ، ذو المجد و المفاخر و المعالى ، دستور اعاظم الوزراء مخدوم الافاخم الامرا ، المشرف به زيارت الحرمين حاجى محمد مؤمن ، ابن - حاجى ابراهيم فى شهر صفر من شهور مائة « 6 » واحد عشر بعد الالف من الهجرة . و قبرش در بقعه حضرت شاهزاده محمد ( ع ) در خلف دروازه كازرون است .
و بر لوحه خلف الصدقش كه در آن بقعه است ، نوشته است : دستور الوزراء ، عمدة العظماء ، المتمسك به ولايت وصى النبى العلى ، والده المرحوم و هو حاج محمد مؤمن مسمى به محمد على طاب ثراهما ، فى شهر محرم سنه سبع و خمسين و مائة بعد الالف من الهجرة .
و بر قبر خلف الصدقش آقا ابو الحسن كه در همان بقعه مبارك است بعد القابه نوشته است : آقا ابو الحسن ابن المرحوم ميرزا محمد على فى شهر ذى الحجه سنه سبع و ثمانين و مائة بعد -
هامش
( 1 ) . در متن : ( گردون ) .
( 2 ) . شعر از فردوسى است و مصراع دوم در شاهنامه چنين است :گهى جنگ و زهر است و گه نوش و مهر .ر ك :
شاهنامه ، ج 2 ، ص 826 ، چاپ دبير سياقى .
( 3 ) . در متن : ( خار ) .
( 4 ) . در محله سرباغ نزديك حسينيه مشير - خطوط عالى ثلث با تاريخ 1270 و خط نسخ با تاريخ 1289 به قلم على عسكر ارسنجانى . ر ك : بناهاى تاريخى و آثار هنرى جلگه شيراز ، ص 210 تا 213 . و ر ك : آثار العجم ، ص 436 .
( 5 ) . او در سال 1303 در شيراز درگذشت . ( دانشمندان و سخنسرايان فارس ، ج 4 ، ص 441 ) .
( 6 ) . در متن : ( ماة ) .