( 277 ) . ( ص 1027 ) : بايزيد : ايلدرم ، يا يلدرم ( 761 - 805 ه . ق ) چهارمين پادشاه عثمانى ، پسر مراد اول ، معروف به خداوندگار ، با توجه به سن او هنگام فوت ( 43 سال ) ، بايد در 761 ه . ق ، زاده شده باشد .
پس از جنگ كوسوو ( كوزوو ، قوصووه ) در 791 ه . ق / 1389 م و قتل سلطان مراد ، بايزيد بر تخت نشست و از سوى خاندانهاى پرنفوذ ترك به رسميت شناخته شد . نخستين اقدام پادشاه جديد ، صدور دستور قتل برادرش يعقوب بود و پس از آن ، اين كار مرسوم شد ، چنان كه بعدها سلطان محمد دوم ( فاتح ) آن را به صورت قانون درآورد ؛ آنگاه به انتقام خون پدرش مراد ، به كشتار نجيبزادگان صرب دست زد . بايزيد كه به سبب توانايى بىمانندش در جابهجايى سريع نيروهايش از نقطهاى به نقطهاى ديگر ، يا از آسيا به اروپا و دليرى و جنگاوريش به ايلدرم ( صاعقه و رعد و برق ) ملقب شده بود . از جمله سياستهاى او در دوران حكومتش روند تركى كردن در بخشهاى اروپايى ( روم ايلى ) بود ، سپس آناتولى و اميرنشينهاى آسياى صغير شامل آيدين ، صارو خان ، منتشا ، گرميان و همچنين اميرنشين قرامان و قاضى برهان الدين را كه مهمترين قدرتهاى آناتولى بودند ، يكى پس از ديگرى به اطاعت درآورد و به سواحل مديترانه دست يافت و پس از تشكيل ناوگانى بزرگ در درياى اژه و عبور از آبراه به سفر به راههاى ارتباطى استانبول دست يافت و در واقع استانبول را به محاصره درآورد . اين محاصره سه بار در سالهاى 794 و 797 و 799 ه . ق تكرار شد ولى با شنيدن خبر هجوم امير تيمور به آسياى صغير ، محاصره را متوقف كرد ؛ و با امپراتور بيزانس پيمانى بست كه در آن مقرر شده بود ، محكمهاى اسلامى به رهبرى يك قاضى مسلمان در استانبول داير شود و محلهاى با 700 خانه و يك مسجد براى مسلمانان در اين شهر اختصاص يابد .
بايزيد 7 ماه پس از آنكه نزد تيمور محترمانه در توقيف بود ، در 8 شعبان 805 ه . ق / 3 مارس 1403 م ، در 43 سالگى و پس از 13 سال حكومت در آقشهر درگذشت و در بورسه به خاك سپرده شد . براى آگاهى بيشتر دربارهء او ، ر . ك : دايرة المعارف بزرگ اسلامى ، ج 11 ، صص 310 - 311 .
ظفرنامه ( فارسى ) — صفحة 1467
مساهمون: شرف الدين على يزدى
ص١٤٦٧