( 88 ) فريغونيان
در تعليق اول ذكرى از آل فريغون و حكمرانان جوزجانان رفت ، كه از حدود ( 250 تا 410 ه - ) درين سرزمين فرمانروائى داشتند ، و از دودمانهاى بزرگ و دانش دوست حكمرانان افغانستاناند دربارهء شرح حال اين خاندان و اسماى امراى ايشان معلومات كمى در تاريخ يمينى العتبى ( ص 343 ترجمه رينولد ) و در آثار ساخا و ناشر آثار الباقيه و در الكامل ابن اثير ( 9 / 61 ) و در تاريخ بيهقى ( ص 112 / 200 ) و در مقدمه بار تولد بر حدود العالم و در ترجمهء حدود العالم از مينارسكى و در نوشتههاى ماكوف بر آثار موزه ارمى تاژ ( ص 178 ) و در يتيمة الدهر ( 4 / 259 ) و قابوس نامه و زين الاخبار گرديزى و تاريخ بخارا و جوامع الحكايات عوفى و آثار بار تولد و اصطخرى و حيات سلطان محمود از دكتور ناظم موجود است ، ولى تمام اين معلومات خيلى ناچيز و غير مكفى است .
چنين به نظر مىآيد كه نام فريغون در خراسان معروف و مستعمل بود ، مثلا افريغون بن محمد الجوبقى نسفى در سنه 438 ه - امالى قاضى امام عبد الملك بن حسين نسفى . شنيده بود ( منتخب القندفى تاريخ سمرقند از محمد بن عبد الجليل سمرقندى نسخهء ناقص كتابخانهء ملى پاريس ورق 18 ب ( يادداشتهاى قزوينى 6 / 111 ) نامهاى افراد اين دودمان را تاكنون بطور كامل و جامع ضبط نكردهاند ، و حتى زامباور هم در معجم الانساب خود ( ص 194 ج 2 ترجمهء عربى ) فقط نامهاى سه نفر ازين خاندان را آورده است .
اما تا جائى كه من تاكنون ديدهام ، اين هفت نفر را ازين خاندان مىشناسم :
1 امير فريغون حدود 250 ه 2 امير احمد بن فريغون ( 279 / 340 ه - ) 3 ابو الحارث محمد بن احمد ( 340 / 389 ه ) 4 فريغون بن محمد ( حدود 394 ه - ) 5 ابو نصر احمد بن محمد ( 390 / 410 ه - ) 6 حسن بن ابو نصر احمد ؟ ( 410 ه - )