دربار شاهان هرات ميرزا شاهرخ و بايسنقر ميرزا محشور بود و مشاغل عمده داشت تا كه در 836 ه مورد غضب قرار گرفت ، و در اوقات معزولى به تاليف كتابى بنام مجمل فصيحى پرداخت و بعمر 68 سالگى در سال 845 ه از جهان رفت .
فصيحى در جلد دوم مجمل ( ص 123 ) در شرح وقايع وفيات سال 409 ه در ذكر وفات امام ابو منصور الازهرى الهروى مىنويسد :
« قال الامام هيصم بن محمد بن عبد العزيز الناوى صاحب كتاب التهذيب فى اللغه و هو كتاب صنفه الامام المذكور فى اللغه و فى تاريخ الكراميه ، و هذا الامام هو ابن بنت محمد بن هيصم الكرامى الامام المشهور » در اخير اين مبحث دو مطلب مفيد ديگر را بقرار ذيل اضافه مىكند :
« و كان وفات الامام محمد بن الهيصم الكرامى الناوى . . . بنشابور فى الثامن و العشرين من شوال 409 ه » دربارهء نسبت اين خاندان تصريح مىكند : « الناوى و هو نسبة الى ناو قرية من هراترود » ازين تصريح فصيحى ميدانيم ، كه اين امام هيصم بن محمد بن عبد العزيز ناوى همان شخصى است كه منهاج سراج او را بنام ابو الحسن هيصم بن محمد نابى مولف تاريخ و قصص دانسته است ، وى بقول فصيحى نواسهء دخترى ( ابن بنت ) محمد بن هيصم كرامى ناوى پيشواى فرقهء هيصميه از كراميان هراتست كه در 28 شوال 409 ه در نشاپور در گذشته است .
اما آنچه فصيحى نسبت اين رجال را ناوى منسوب به ناو نوشته شكلى است از همان نابى منهاج سراج ، كه تاكنون هم مردم ناب را ناو گويند ، و تبديل حروف ( ب - و ) در لهجهء هروى فراوان است ، و تصريح فصيحى به اينكه ناو در هراترود واقع بود ، عينا مطابق قول منهاج سراج است .
ناگفته نماند كه فصيحى گاهى در ضبط سنين وفيات سهوهاى فاحشى دارد ، كه از آن جمله وفات امام ابو منصور محمد بن احمد بن طلحه ازهرى صاحب كتاب التهذيب را در ذيل وقايع سال 409 ه ضبط كرده ، در حالى كه امام لغوى مذكور كه داراى تاليفات زياد است بقول حاجى خليفه در كشف الظنون ( 1 / 351 ) در سال 370 ه است ،
طبقات ناصرى ( تاريخ كامل ايران واسلام ) ( فارسى ) — صفحة 409
مساهمون: عبدالحى حبيبى
ص٤٠٩