در طبقه 16 ذكر علاء الدين خوارزم شاه گويد : از غزنين . . . . از جانب سنگ سوراخ بجانب هندوستان رفت .
از ذكر اول چنين درمىيابيم كه سنگ سوراخ بايد بين غور و غزنه واقع باشد ، كه در اين صورت بايد به طرف غرب يا جنوب غرب غزنه بر راه قندهار واقع باشد .
اما از سه ذكر بعدى ظاهر مىآيد كه سنگ سوراخ به طرف شرق غزنه بر راه هند افتاده باشد .
يك سنگ سوراخ بنام پنبتو ( سورى دبره ) در جنوب كوه بنهبولار ( شش كروهى جنوب كلات ) در علاقه سيورى مسكن قديم هوتكيان واقع است ، كه شرقا و غربا سوراخ است ، و ازين جا راهى به طرف كوژك ( گذرگاه قندهار به طرف وادى پشين و بلوچستان ) و هم راهى بقندهار ميرود و مغارهء معروف بنه بولان هم درين كوه واقع است ، كه جوف كوه خالى گاه طبيعى دارد ، و دران آبهاى ايستاده موجود است ، احتمال دارد كه راه فرار سلطان سيف الدين سورى به غور همين باشد ، زيرا در موسم زمستان و برفبارى از راه نزديك و مستقيم غربى غزنه به غور نتوان رفت كه راهها بسبب كثرت برف مسدود ميگردد .
اما سنگ سوراخ كه در راه هند واقع بود ، بايد حتما در ولايت پختياى سمت جنوبى باشد ، كه راههاى مشهور غزنه بهندازين ولايت ميگذشتند .
در ذكر دوم اين راه را با صراحت به طرف گرديز و دره كراهيه تعيين كرده و چنانچه در حاشيهء همان صفحه گفتم ، در سرزمين چمكنى مربوط ولايت گرديز ، رود كراهه جاريست ، و در كوهسار چمكنى به طرف شرق راهى به كرانهاى درياى سند موجود است ، كه از سنگ سوراخ ميگذرد ، و آن را به زبان پنبتو مردم آنجا ( سوروى خوله ) گويند كه عينا معنى آن سنگ سوراخ و دهنهء سوراخ باشد .
اين مطلب را از خود مردم چمكنى مربوط گرديز تحقيق كردهام ، و احتمال قويست كه سنگ سوراخ راه هند همين جا باشد ، كه سه بار در طبقات ناصرى مذكور افتاده است .
مورخ معاصر هندى هوديوالا درباره سنگ سوراخ مىنويسد :
« از مورد استعمال اين نام معلوم است كه بين غزنه و هند واقع بود .
طبقات ناصرى ( تاريخ كامل ايران واسلام ) ( فارسى ) — صفحة 395
مساهمون: عبدالحى حبيبى
ص٣٩٥