( 55 ) ملك تاج الدين تهرانى
در طبقه 17 ذكر العشرون ج 1 - آمده كه دختر اين ملك در حبالهء سلطان غياث الدين محمود بود ، مادر سلطان بهاء الدين سام . عوفى ذكرى از غزارت طبع و طراوت اشعار ملك تمران دارد بشرح ذيل :
« الملك المعظم تاج الدين تمران شاه : شاهزاده و گوهر آزاده ، هم نسبتى عالى و هم كرمى متوالى داشت ، از اشعار و آبدار اوست :
لرزان تنم از باد ستيز غم تست * سوزان دلم از آتش تيز غم تست
مگذار بتا كه خاك خوارى گيرد * صحراى دلم كه آب خيز غم تست
در معنى شكار سلطان غياث الدنيا و الدين گويد :
هر روز چنين شهانه كارى ميكن * بر چهرهء ايام نگارى ميكن
بر تخت بهخور مى شرابى ميخور * در باغ بخوشدلى شكارى ميكن
( ص 51 ج الباب الالباب ) سيد ظهير الدين سرخسى در قطعهيى كنيزكى بكر ازو خواست :
دارم طمع ز لطف تو ناسفته گوهرى * زيرا بسى گهر به مديح تو سفتهام
ملك تاج الدين كنيزك بچهء هندى با اين قطعه به او فرستاد :
چون بالماس طبع در سفتى ! * در ناسفتهيى ، فرستادم
قوتت ده خداى عز و جل * كه ز بىقوتى به فريادم
چون بكارت او را برداشت ، به حكم صغر سن آن كنيزك رنجور شد و در گذشت ، تاج الدين اين دو بيت فرستاد :
علوى كافران هندى را * زود ز اسلام . . . سير خواهى كرد
پدرت غزو كردى از شمشير * تو غزاهم به . . . خواهى كرد
سيد گفت :
وعدهيى كردهيى مرا شاها ! * بسخن دور و دير نتوان كرد
يقين غزو كافر ماده * جز به شمشير . . . نتوان كرد »
( لباب الالباب ص 138 ج 1 )
( 56 ) تاجيك ، تازيك
اين نام مفرد بصور فوق ، و جمع آن تازيكان در طبقات مكرر آمده ( رك : فهارس ) كه نام قديم يكى از طوايف آريائى فارسىزبانست در ما وراء النهر و افغانستان .