به طرف قهنستان ، براى اصلاح راه كاروانها و امن بلاد ، چون به شهر قاين وصول شد [ ( 1 ) ] آنجا امامى ديده شد ، از جملهء اكابر خراسان ، كه او را قاضى وحيد الدين فوشنجى [ ( 2 ) ] گفتندى رحمه اللّه ، آن امام تقرير كرد : كه من در حادثهء شهر هرات بود [ ه ا ] م و هر روز بر موافقت غازيان سلاح مىپوشيدمى ، و بر سر باره رفتمى ، و كسوت سوارى [ ( 3 ) ] نگاه داشتمى ، روزى در ميان جنگ و غوغا ، بر سربارهء شهر هرات بودم ، با سلاح تمام ، از خود و جوشن و غير آن ، ناگاه پاى من از سر باره خطا كرد ، و بجانب خندق در افتادم [ و ] چنان كه سنگى يا كوهى به روى خاكريز مىغلطيدم ، و به قدر پنجاه هزار مغل مرتد ، دست به تير و سنگ برميداشتند ، تا غلطان [ در ] ميان لشكر كفار افتادم ، بدست جمعى كه بجنگ در پاى فصيل و روى خاكريز بميان [ ( 4 ) ] خندق آمده بود گرفتار شدم ، و آن [ ( 5 ) ] حادثه [ مرا ] بر موضعى بود ، كه تولى پسر چنگيزخان در مقابل آن خيمه نصب كرده بود بر كنار [ هء ] خندق ، و لشكر مغل در نظر او ( جنگ مىكردند ، چون از باره به قدر بيست گز ، بر روى ) خاكريز تا قعر خندق ( كه ) چهل گز ديگر ( بود ) غلطان فرود آمدم ، حق تعالى بعصمت خود مرا نگاه داشت ، كه هيچ زخمى بر من [ ( 6 ) ] نه رسيد ، و هيچ عضو [ ى ] از اعضاى من خسته و شكسته نشد ، چون به زمين رسيدم [ ( 7 ) ] جمعى را به تعجيل بدوانيد ، كه آن شخص را زنده بياريد ، و [ او را ] ( به ) هيچ وجه زحمت مدهيد ، به حكم ( آن ) فرمان ، چون مرا به نزديك تولى بردند ، در من نظر كرد ، و فرمود : كه بنگريد تا هيچ زخمى به او رسيده ، مغلى آمده مرا تفحص نمود ، و به تولى خان گفت ، اين را آسيبى نرسيده ، از اينكه مرا زخمى نبود [ ( 8 ) ] فرمود كه تو چه كسى ، از جنس آدمى با پرى با فرشته يا تعويذى دارى از اسماء الغ تنگرى [ ( 9 ) ] بصدق باز گوى ! تا حال چيست ؟ من روى به زمين نهادم و گفتم : من آدمى بيچارهام ، از جنس دانشمندان و دعا گويان ، اما يك چيز با من بود .
هامش
[ ( 1 ) ] مط و مب : وصول بوده
[ ( 2 ) ] مط و مب : پوشنجى
[ ( 3 ) ] اصل : سوادى
[ ( 4 ) ] مط و مب : و ميان
[ ( 5 ) ] مط و مب : اين
[ ( 6 ) ] مط و مب : زخم به من
[ ( 7 ) ] اصل : برسيديم
[ ( 8 ) ] مط و مب : بنگريد - تا هيچ زخمى دارد . و چون نبود فرمود
[ ( 9 ) ] مط و مب : يا تعويذى از اسماء الغ تنگرى دارى ؟ الغ در تركى بمعنى بزرگ و تنگرى بمعنى خداست يعنى خداى بزرگ .