حسن ( بن ) على [ بن ابى على ] [ ( 1 ) ] را فرمان داد ، تا قلعهاى غور [ را ] معمور گرداند ، و در محافظت آن بلاد جد بليغ نمايد ، و ملك الكتاب اختيار الملك دولتيار طغرائى [ ( 2 ) ] را به قلعهء كاليون [ ( 3 ) ] فرستاد ، و دو پهلوان بزرگ خراسان ، كه ايشان را پسران يوزبك [ ( 4 ) ] گفتندى ، دران قلعه بودند و ملك شمس الدين محمد جوزجانى [ ( 5 ) ] را ، در شهر هرات نصب كرد [ ( 6 ) ] و حصار فيوار را به پهلوان اصيل [ ( 7 ) ] الدين نيشاپورى داماد مبارك پهلوان [ ( 8 ) ] سپرد ، و قلعه نصر كوه [ ( 9 ) ] طالقان را به معتمدان ملك شمس الدين آتسز حسن حاجب [ ( 10 ) ] داد ، و حصار رنگ گرزوان [ ( 11 ) ] را بخدم الغ خان ابى محمد داد
هامش
[ ( 1 ) ] راورتى ، ملك قطب الدين حسين بن على ابى على
[ ( 2 ) ] راورتى گويد : طغرائى بمعنى طغرانويس و دارندهء اختصاص امضاء شاهى است .
[ ( 3 ) ] مط و مب : كاليوار ، اصل :
كالبور ، راورتى : كاليون ، ولى در مط و مب در ديگر مواقع كاليون آمده كه اصح به نظر مىآيد ، و بقول ياقوت ( كالوان حصن محكمى بود بين جبال باد غيس و هرات ) ( مراصد ، ص 335 ) نام اين قلعه درين كتاب مكررا مذكور افتاده ، و در مبحث فتوحات بهاء الدين سام و غيره مىآيد ابن اثير نام اين قلعه را در رديف بادغيس و بيوار ( كالين ) مىنويسد ( ج 11 ص 64 ) و باز در جلد ( 12 ) كالوين را در همين رديف ذكر مىكند ( ص 87 - 95 ) ولى در تاريخ سيفى هروى ( كاليوين ) هرات بسيار به نظر مىآيد كه در عهد آل كرت شهرت زيادى داشت .
[ ( 4 ) ] كذا در مط و مب و اصل ، راورتى پسران ( سوزنگر ) آورده ، و گويد : يوزبك كلمهء تركى است ، و اين پهلوانان تازيكى بودند ، بنابران نسخى كه يوزبك را نقل كردهاند قابل اعتبار نيست ( : : : )
[ ( 5 ) ] اصل و مط و مب : جزجانى ، راورتى جوزجانى نوشته و در حاشيه گويد كه در برخى از نسخ جديده جرجانى هم آمده ، ولى جوزجانى يا گوزگانى صحيح است
[ ( 6 ) ] مط و مب : فرمود .
[ ( 7 ) ] اصل : اصل الدين
[ ( 8 ) ] راورتى : پهلوان مبارك كرده
[ ( 9 ) ] قلعهء طالقان بنام نصرت كوه يا ناصر كوه يا منصور كوه نيز در تواريخ ضبط شده و از قلاع بسيار مستحكم شمال هندوكش بود ، در يك نسخه راورتى نقره كوه هم آمده
[ ( 10 ) ] راورتى كلمه حسن را نياورده
[ ( 11 ) ] كذا فى الاصل ، مط و مب : رنگ كزروان ، راورتى رنگ گزروان ، ولى چنانچه گذشت گزروان درست است ، كه اكنون هم به همين نام در جنوب شرقى ميمنه واقع است و ذكر آن در مبحث قلاع اشيار خواهد آمد .