اكنون بر طبع حق شناسان پوشيده نماند كه از ايام گذشته تا كنون پادشاهان عثمانى دائما ابواب شادمانى را مفتوح و باب عدالت عنوانشان هر آن نشانهء فادخلوها بسلام آمنين بوده و پادشاهان گردون به آستان دولت مآبشان شتابان آمده به شرف اختصاص ايشان كسب منزلت نمودهاند . حالا كه به تقدير خداوند متعال بر تخت سلطنت پدرى نشستهايم ، قياصرهء نامآور و اكاسرهء دوران طبق عادت مألوفه ايلچى - هاى معتبر خود را به درگاه فرستادهاند و كمال اختصاص و نهايت اخلاص به عرض رساندهاند و به هر يك از آنان سند امن و امان اعطا شده است . چون منتهاى همت ما آسايش احوال بندگان و يارى به ستم رسيدگان است ، از درگاه خداوند مسألت داريم كه كليهء اوضاع و اطوار ما بر طبق رضاى شريفش باشد و در عمل به احكام كلّا و جزئا اجراى عدل ميسر و مقدر آيد .
بعد ازين مقدمات ، بهطور خلاصه به اصل مقصود باز مىگرديم . همچنان كه ذكر شد ، در مورد صلح و صلاح پيشنهادى ، با وزرا و علماى كرام مشاوره شد .
جمله آسايش رعايا را ترجيح دادند و اصلاح ذات البين را موجب رستگارى دانسته ، علاوه بر اثبات جهت رجحان با دلايل عقليه و نقليه نهايت جديّت را براى حصول صلح و صلاح اظهار داشتند . مقدما در زمان والد ماجد فردوس مكان ما با ارسال رسل و رسايل در امر مصالحه طريق اجتهاد پيش گرفته بودند كه مسموع سمع همايونتان واقع شده است . حال در زمان سلطنت ما نيز تكرار اين عمل معقول دليل اثبات خلوص نيت بوده است . اين عمل محبت آميز ايشان در دل صاف ما جايگير شده و اين معاملهء دوستانهء ايشان مايهء توجه ما به قبول صلح و صفا گشته و از طرف قرين الشرف ما مستقلا عهدنامه تسطير و قصور بىقصور معاهده مجددا معمارى و به دست توجه بار ديگر تعمير گرديد .
چون مطابق آيين قديم عثمانى هرگز دست ردّ بر سينهء رهروان طريق حسن معامله گذاشته نمىشود و در بنيان عهد و ميثاق هرگز تزلزل راه نيافته و در اركان و عدد ايمان ايشان شائبهء تبديل مسلوب الاحتمال است ، مادام كه از طرف مقابل
شاه عباس ( مجموعه اسناد و مكاتبات تاريخى همراه با يادداشتهاى تفصيلى ) ( فارسى ) — صفحة 178
مساهمون: عبد الحسين نوائى
ص١٧٨