تحول آن در بين حسن عاقبت و سوء خاتمت قائلند .
« مصاحب ، ج 2 ، بخش يك »
( 34 )
- ميرزا فتحعلى آخوندوف -
فرزند محمد تقى خامنهاى در شكى به دنيا آمد . چون مادرش دختر آخوند حاج ميرزا على اصغر بود به آخوندوف شهرت يافت . مردى دانشمند و نويسندهاى بود كه به تركى ، فارسى و عربى آثارى زياد پديد آورده و از طرفداران تغيير خط فارسى و مروج مبادى تمدن اروپايى در ميان مسلمين بود . هفت نمايشنامه به شيوه مولير به تركى تصنيف و رسالهاى در نقد روضة الصفاى ناصرى به فارسى تأليف و رسالهء تلقيننامه را به عربى تحرير كرد .
« دايرة المعارف نو ، ج يك »
( 35 )
- سوستهپل -
كه امروز آن را « اخيار » مىخوانند شهر و بندرى است در جنوبغربى شبه جزيره كريمه شوروى اين شهر و نواحى اطراف آن مدتها مهمترين مهاجرنشين يونانى كنار درياى سياه بود موسوم به خرسون ، و مدتى هم تحت الحمايه اشكانيان بود تا عاقبت تاتارها آن را ويران كردند .
« مصاحب ، ج يك و معين ، ج 5 »
( 36 )
- بقراط حكيم -
Hippocrates
يونانى ( 460 - 370 ق م ) يكى از بزرگترين پزشكان بالينى و معروف به پدر طب . اطلاعاتى كه در مصر و در مدارس « كونيدوس » و « كوس » گردآورده بود تنظيم و تدوين كرد . با توجه به مشاهدات بالينى حال بيماران ، طب را از خرافات پير است و براساس علمى قرار داد . رسالههاى بقراط به چندين زبان ترجمه شده . سوگند بقراط كه محصلين طب در موقع گرفتن عنوان دكترى خود ياد مىكنند نشانه فكر بلند او در باب چگونگى رفتار طبيب و آيين پزشكى است . بقراط در لاريسا در تسالى درگذشت .
« مصاحب ، ج يك »
( 37 )
- جبهخانه -
در فارسى به معنى جاى اسلحه و ابزار جنگ است كه از جبه عربى به معنى زره و سنان مأخوذ است . در عصر صفويه به اداره اسلحهسازى جبهخانه اطلاق مىشد .
« مصاحب ، ج يك »
( 38 )
- ابن مقله -
ابو على محمد ابن على ابن حسين ابن مقله ( 272 - 328 ه ق ) دبير ، خوشنويس معروف و وزير خلفاى عباسى . نياكانش از مردم فارس بوده ولى خودش در بغداد متولد شده . وى چهار بار وزارت خلفا كرد و مكرر به زندان افتاد و در زندان بعد از بريدن دست و زبانش وفات يافت .
ابن مقله شعر تازى نيكو مىگفت و در فقه و تفسير و قرائت و ادبيات دست داشت . وى پيش قدم احياى خوشنويسى است . قبل از او هيچ خطاطى به قدرت او در خوشنويسى ، اقلام مختلف نياورده .
تبديل خط كوفى به خط نسخ را به او نسبت مىدهند .
« مصاحب ، ج يك »
( 39 )
- عبد الوهاب شعرانى -
عبد الوهاب ابن احمد بن على الحنفى الشعرانى مكنى به ابو محمد از علماء متصوفه است . به سال 899 ه ق . در قلقشنده مصر متولد و به سال 973 ق . در قاهره درگذشت .
حنفى نسب اوست به محمد بن حنيفه و شعرانى نسب اوست به قريهاى كه در آن متولد شده . از كتب معروف او : 1 - الدر المنثور فى زبدة العلوم المشهوره . 2 - لواقح الانوار فى طبقات الاخيار .
3 - مختصر تذكره القرطبى . 4 - الميزان . 5 - الميزان الكبرى . 6 - مشارق الانوار . و چند كتاب ديگر .
« لغتنامه دهخدا و مصاحب ، ج 2 »